Yorum – Analiz

Hükümet Sistemi Tartışmaları – Abdulkadir Pekel

Parlamenter Sisteme Dönüş mü Başkanlık Sistemi Üzerinde Revizyon mu Başkanlık sisteminin uygulamaya geçtiği 2018 yılından bu yana, muhalefet partileri tarafından bu sisteme yönelik yoğun eleştiriler yapılmaktadır. Ancak son dönemde iktidarı destekleyenlerin de bu sistemde sorunlar olduğunu kabul ettikleri bilinmektedir. Ayrıca uygulanan başkanlık sistemine yönelik gerek akademik gerekse popüler yazında pek çok eleştiriye rastlanmaktadır. Bu bakımdan, mevcut hükümet sisteminde sorunlar olduğu ...

Read More »

Muhafazakârlık, Fenalığın Yerel İcadı ve Küreselin Kategorik Üstünlüğü – Hüsrev Tabak

Küresel normlar yerel bağlamlarda sıklıkla benzer eleştirel direnişlere maruz kalıyor. Bu alışıldık bir durum ve dönüştürücü liberal söylem açısından bu direnişleri kategorileştirmek görece kolay, çünkü sıklıkla direnişin merkezinde muhafazakâr refleksler yatıyor. Böylece dünya geneline yayılmış ve küresele karşı benzer cevaplar üreten bir muhafazakârlıktan bahsediyoruz. Bu fikrin küreselliği açıkçası kulağa bir tezat, bir oksimoron durum gibi geliyor. Nihayetinde yerlilik, otantiklik ve ...

Read More »

Küreselin Dönüştürücülüğünün Sınırları – Hüsrev Tabak

Yerel, farklı normatif düzenlerin iktidar mücadelesi verdiği çok katılımlı bir yapı. Yani ‘yerli’ olarak tasvir ettiğimiz mefhumun sahibinin kim olduğunun cevabı içerideki iktidar mücadelesiyle çok ilişkili. Hâkim normatif blok ‘yerliliğin’ de sahibi olmakta, resmî temsil süreçleriyle alternatif yerlilikleri susturmakta. Bu sebeple küresel normlara alternatif ya da onlarla uyumlu kıymet’ler olarak sunulan yerli normlar ve bunlar arasındaki güç ilişkileri sıklıkla değişmektedir. ...

Read More »

Demokratikleşme Çabaları ve Kemalizm 2 – Tayfun Gümüş

Bir evvelki yazıda kemalizm ve demokrasinin/demokratikleşmenin tanımı üzerine durulmuştu. Bu yazıda ise demokratikleşme çabaları ile kemalizm arasındaki ilişkiye bakabiliriz. Bilindiği üzere, Türkiye çok partili hayata 1945 yılındaki Milli Kalkınma Partisi’nin kurulmasıyla geçmiş ve 1946 yılındaki seçimlerde CHP dışındaki partilerin de seçime katılabilmeleri mümkün olabilmişti. Bu tarihten evvel iki kez çok partili sisteme geçiş denemeleri yapılmak istendiği bilinmekle beraber buradaki niyetin ...

Read More »

Demokratikleşme Çabaları ve Kemalizm 1 – Tayfun Gümüş

Evvelce kendilerini liberal ya da demokrat olarak ilan eden ve fikirlerini bu iki düşünce etrafında olgunlaştıran bir kısım kimselerin birbiri ardına Kemalizm’in nimetlerinden, faydalarından ya da kemalizmin aslında ne kadar da iyi bir düşünce demeti, daha doğrusu ideoloji olduğundan bahseder olduklarına yakın zamanlarda şahitlik ettik. Ancak Kemalizm gerçekten liberallikle ya da demokratlıkla bağdaşır mı? Bir kimse aynı anda hem demokrat ...

Read More »

Yerlilik, Muhafazakârlık ve Antroposen’de Liberal Norm Septisizmi – Hüsrev Tabak

Küresel liberal düzen üzerine güç merkezli yaklaşımlar liberal değerlerin kaderini onların kategorik olarak taşıyıcısı varsayılan devletlerin konjonktürel pozisyonlarına bağlama eğiliminde. Haliyle dünya üzerindeki yaygın siyasal muhafazakârlaşma ve popülizm eğilimleri ile küresel pandeminin küreselleşmenin bizzat kendisine verdiği varsayılan zararlar* küresel liberal değerler açısından da gerilemelere işaret sayılıyor. Bunun yerli (yerel) normların ağırlık kazanmasına dalalet sayıldığını not edelim, buna aşağıda değineceğiz. Bu ...

Read More »

Nasıl Bir Adalet? – Tayfun Gümüş

Türkiye’de en fazla duymaya alıştığımız, içinde bir tür serzenişi de barındıran sorulardan biridir “adalet yok mu?” Yakınlarımızın, dostlarımızın, toplumda bir arada yaşadığımız aynı havayı soluduğumuz insanların başlarına gelen haksızlıklar karşısında haklı itirazlardır, bunlar, aslında. Peki tüm bu haksızlıkları, hukuksuzlukları ortdan kaldırmak, adaleti tesis edebilmek adına ne yapmalı? Belki de işe ülkemize uygun bir adalet teorisi tasarlamak ile başlayabiliriz. Nasıl bir ...

Read More »

Liberal Uluslararası Normlara Yönelik Muhafazakâr Septisizm Üzerine – Hüsrev Tabak

Liberal normlara uyum konusunda dünya genelinde kötü bir dönemden geçiyoruz. Gerçekten de kötü bir dönemden. Temel insan haklarından insan refahı, kalkınma ve adalete ilişkin prensiplere, uluslararası normların itibarı ve takibi ayaklar altında. Hükümetlerin popülizmi ve yükselen siyasal muhafazakârlık normlara, normların küreselliğine ya da herkesin bu normlara uyabileceğine olan inanca yönelik kuvvetli dirençlere sebebiyet veriyor. Küresel toplum, yönetişimsel süreçlerdeki çoğulculuğa ve ...

Read More »

Atatürk, Atatürkçülük ve Kemalizm – Ergün Yıldırım

Zihin, Bilgi ve İdeoloji Bilgi sosyolojisinin ideolojilere özel bir ilgisi var. Çünkü bilgi ve bilinç ilişkisinin önemli bir yansıma alanı toplumdur. Bilgi, önemli ölçüde bilinç ile ilgili bir boyuta sahip. Bilinçten bağımsız bir bilgi tasavvurunu ilk ortaya koyanların başında Aristoteles gelir. Eşyanın hakikatini yine eşyada görür. Gadamer’in belirttiği gibi bu tutum modern zamanlarda pozitivizmle devam eder. Sosyolog Durkheim “eşyayı bir ...

Read More »

Tek Parti Nasıl Olunur? Tayfun Gümüş

İnsanoğlu bir bütünün bir parçasını ifade etmek için parça anlamında “parti” kelimesini kullanır. Kendinden başka herhangi bir farklı parça olmamasına ve adeta kendisinin bir bütün oluşturmasına rağmen siyasal sistem içerisinde varlık gösteren partilere neden “Tek Parti “ denir? “Tek” Parti olur mu? Bir Parça “tek” ise o zaman o, zaten bütün/total olarak değerlendirilmez mi? Öyle zannediyorum ki bu durum siyasi ...

Read More »