Para ve Maliye

Piyasada Garip Bir Heyula: Fahiş Fiyat

2018 Yılında Başlangıç Sene 2018. Fiyat artışları baş göstermeye başlamıştı. Medyaya 24 soğan deposuna baskın yapıldığı haberi düştü. Hepimiz güldük. Oysa piyasa daha 2018 yılında bizlere sinyal gönderiyordu. Piyasa bizlere bugünleri mumla arayacaksınız demeye başlamıştı. Dinlemedik. Daha sonra enflasyonun nedeni zincir marketlermiş gibi etrafta delice bir fikir dolaştı. Piyasada Türk halkını aç bırakma savaşına giren zincir marketlerin olduğu fikri hayal ...

Devamı... »

Devletin Hayatı Ucuzlatma Kararı: 1938-2022 Karşılaştırması

Pahalılık ve enflasyon kavramları birbiriyle yakın ilişkilidir fakat aynı şey değildir. Yüksek enflasyonun olmadığı zamanlarda bile alım gücünüz azalıyorsa hayat sizin için pahalı hale gelir. Türkiye, yüksek enflasyon ile her zaman karşılaşmasa da hayat pahalılığı her zaman bir problemdi. Son yıllarda istikrarlı bir ekonomiye alışan Türkiye’de en ucuz yiyecek olarak bilinen sebzelerin fiyatlarının inanılmaz yükselişi öncelikle herkesi şaşırttı. Ardından elektronik ...

Devamı... »

Adam Smith, Faust ve Mises Karşılıksız Kâğıt Paranın Peşinde

Hayatımın farklı dönemlerinde klasik eserleri yeniden okumaya başlarım. Her defasında yeni bir ayrıntıyı keşfetme macerası içinde bulurum kendimi. Adam Smith’in Milletlerin Zenginliği kitabını defalarca okudum. Bir iktisatçı tarafından (Mustafa Acar) yeni bir çevirisinin yapıldığını fark edince tekrar okuma kararı verdim. Bu sefer kavramları karşılaştırarak daha dikkatli okumaya başladım. İlginç bir ifade ile karşılaştım. Konu üzerine düşünmeye başlayınca da bu yazı ...

Devamı... »

Genelevleri Kim Kapattı?

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, bir siyasinin, siyasi bir partide bulunabileceği her görevde ya bulunmuş ya da o görevi yapmak için aday olmuş bir şahsiyettir. İçinde bulunduğu, siyasete başladığı ilk parti olan Milli Selamet Partisi Gençlik Kolları Başkanlığından başlayan siyasi hayatı, siyasetin zirvesinde devam ediyor. Gençlik Kolları’ndan sonra İlçe Başkanlığı, İl Başkanlığı yaptı. Milletvekili adayı oldu, (seçim sisteminin özelliğinden) seçildi/seçilemedi. 1989 yerel ...

Devamı... »

Tekerleği Yeniden İcat Etmek: Kishore Mahbubani ve Kalkınmanın On Emri – Abdulkadir Pekel

Türkiye bir ekonomik krizden geçiyor. Pek çok iktisatçı, bu krizin iktidarın yürüttüğü “ortodoks” iktisat teorilerinden uzak ekonomi politikalarına bağlı olduğu konusunda hemfikir. Türkiye’nin ortodoks politikalardan uzaklaştığı,”heterodoks ve eklektik” ekonomi politikaları uyguladığı, “yeni ekonomi modeli”ni ya da “kalkınmada Çin modeli”ni takip ettiği gibi söylemler iktidarın çeşitli yetkilileri tarafından sıklıkla dile getiriliyor. İktidarın seçtiği bu yeni ekonomi politikalarının üretim ve istihdam odaklı ...

Devamı... »

Faizi Düşürmenin Doğru Yolu

Türkiye ağır çekim bir ekonomik yıkım yaşıyor; 2020’li yılları bir kayıp on yıla dönüştürme ihtimali olan yıkım. Ağır çekim olması kimilerinin işine, kimilerinin partizanlığına, kimilerinin sahtekârlığına iyi geliyor olabilir. Ancak ekonomi tarihi bize şunu gösterir; piyasa ekonomisi beşeri kurumlar içinde samimiyetsizliği en disiplinli şekilde, er veya geç yaptırıma tabi tutan kurumdur. ‘Yatırım, üretim, istihdam ve ihracatın önündeki en büyük engel ...

Devamı... »

Suç ve Ceza

Ücret Zammı ve Enflasyon Son günlerin toplumun her katmanında en çok konuşulan konusu yeni yılda maaşlara ne kadar zam yapılacağı? Tabii her yılın sonunda, rutin konulardan biridir bu tartışmalar. Ama bu sene, geçtiğimiz en azından iki ayda yaşadıklarımız sonrası daha bir önem kazandı. Neler yaşadık son iki ayda? Merkez Bankası’nın Cumhurbaşkanı’nın talimatıyla politika faizinde sürekli indirime gitmesi, ama dövizin Cumhurbaşkanı’nı ...

Devamı... »

Kurun Yükselişi, Aklın Düşüşü

Ülkenin durumuna dair akıl ve vicdanla yazan, yazılarının arşivlik değere sahip olduğunu düşündüğüm iki isim, önce N. B. Karaca ve sonra H. Berktay mevcut genel ve menfi durumu tasvir için Platon’un Mağara Alegorisine atıf yaptı; Karaca’nın yazısı daha çok tek taraflı/partizanca düşünceye bir serzeniş içeriyordu. Berktay’ın yazısı ise düşünce dünyamızdaki çürümüşlüğe bir vurguydu. Bu yazıları okumak, ‘Platon’un Mağarası ülkemiz parasının ...

Devamı... »

Faiz ve Enflasyon: Nasıl Bir İlişki?

Faiz ile enflasyon arasındaki ilişki hakkında iki farklı görüş var. Bir görüşe göre yüksek faiz enflasyona sebep olur. Diğer bir görüşe göre ise faiz enflasyonun sebebi değil sonucudur. Cumhurbaşkanı Erdoğan faizin enflasyon yaratacağında ısrarlı. Bu kanaatle hem MB’yi hem de bankaları çoğu zaman yüksek faiz uygulamakla eleştiriyor. Bu fikrini her fırsatta dile getiriyor. MB’na faiz konusundaki çatışmanın neden olduğu belirtilen ...

Devamı... »

İlliberal Para Politikamızın Kamusal Zararı

Parasal ve finansal konular üstüne düşünmenin belli bir zorluk barındırdığı açık. Ülkemizin son yıllardaki entelektüel gerilemesi en ağır fikri kargaşayı bize parasal konularda yaşatıyor. Gelecek nesillerin bugünleri en çok para ve bağlantılı konularda gülünç bulması hayli muhtemel. Yerli ve milliliği dilinden düşürmeyen bir anlayışın “Türk” Lirasına bariz bir yıkım yaşatıyor olması ülkemizdeki ortalama zihniyetin anlayabileceği bir olgu değil. Uyarmak görevimizdir ...

Devamı... »