Ekonomik Kriz

Belediyelerin Ticari Faaliyetlerinin Sınırı Yok

Spor salonu işleten bir arkadaşım bundan birkaç yıl önce epey yüksek bir yatırımla açtığı ikinci salonunu kapatmıştı. Kendisini gördüğümde “hayırdır” diye sordum. “Belediye bizim ilçede bedava hizmet veren on yedi tane salon açtı, çok etkiledi bizim işleri, mecburen kapattık” demişti. Bir ilçede belediyeye ait on yedi spor salonu. İnanılmaz bir sayı. “Ciddi misin” demiştim. İnternetten açtım baktım, gerçekti. Bir Anadolu ...

Devamı... »

Asgari Ücret Uygulaması Kötüdür

Tecrübesiz gençlerin iş bulma zorluğu konusunda asgari ücretin yarattığı problemlere de değinmek gerekiyor. Asgari ücret, devletin belirlediği tutardan daha az para ödeyerek işçi çalıştırmanın yasak haline gelmesidir. Oysa işçinin fiyatını belirleyen şey verimliliğidir. Eğer kanun yoluyla işçinin sağlayacağı verimden daha fazla bir ücret ödenmesini şart koşarsanız vasıfsız insanları ve tecrübesiz gençleri işsiz bırakırsınız. İşgücü piyasası da emtia piyasasına benzer. Bir ...

Devamı... »

İlliberal Para Politikamızın Kamusal Zararı

Parasal ve finansal konular üstüne düşünmenin belli bir zorluk barındırdığı açık. Ülkemizin son yıllardaki entelektüel gerilemesi en ağır fikri kargaşayı bize parasal konularda yaşatıyor. Gelecek nesillerin bugünleri en çok para ve bağlantılı konularda gülünç bulması hayli muhtemel. Yerli ve milliliği dilinden düşürmeyen bir anlayışın “Türk” Lirasına bariz bir yıkım yaşatıyor olması ülkemizdeki ortalama zihniyetin anlayabileceği bir olgu değil. Uyarmak görevimizdir ...

Devamı... »

Ayda Ne İşimiz Var?

Bu ülkede iktisat bilimi ilkelerinin yeterince öğretildiğini, bu ilkelerin yeterince farkında olduğumuzu iddia etmek mümkün değil. İlkeleri öğretmenin doğru stratejisi yaygın uygulama bulabilseydi, belki de o zaman ‘İlkeleri sürekli tekrarla zaman kaybetmeyelim’ diyebilirdik. İktisat bilimi elbette ilkelerden ibaret değil, ama bu bilimin bütün ileri adımları da ilkelerin yansıması olmalı. Bunun için de Peter Boettke tarafından ifade edilen, ilkeleri öğretmenin doğru ...

Devamı... »

PTT’nin Başarısı

Özelleştirme 1980’lerde gündemimize girdi. Ancak bu konuyu neredeyse hep kusurlu bir bakış açısı ile ele aldık. Ne yazık ki, devletin ekonomik girişimlerinin özelleştirilmesi için gerekçe ağırlıklı olarak onların zarar etmesine dayandırıldı. Rekabet, yenilikçilik, girişimcilik, verimlilik, siyasal istismar konuları arka planda kaldı. 90’larda devletin sağladığı haksız rekabet avantajlarına rağmen zarar edebilecek kadar beceriksiz kimi işletmeler, 2000’lerde bu avantajları sonuna kadar sömürerek ...

Devamı... »

Regülasyonları Azaltmadan Üretim Ekonomisine Geçilemez

Son dönemde sıkça kullanıldığını fark ettiğim bir kavram var. Üretim ekonomisi. Sanırım bu kavramdan çoğunluğun anladığı şey, bol mal ve hizmet üreten, istihdam yaratan dinamik bir ekonomiye sahip olmak. Ekonomi yetkililerimizin, güvenilir limanlar arayan yatırımcıları, küresel markaları Türkiye’ye davet eden açıklamaları çok güzel. Fakat Türkiye üretim ekonomisi için uygun bir habitat sunuyor mu acaba? The Heritage Foundation’ın 2020 yılındaki ekonomik ...

Devamı... »

Koronavirüs salgını sosyalist ideolojiyi nasıl çökertiyor?

Sosyalist kafanın dünyaya bakışı ilginç. Türkiye’nin sosyalistleri daha da ilginç. Avrupa’da bir-iki ülkede sosyal demokrat veya sosyalist partiler seçim kazanacak olsa hemen dünyanın sosyalizme kaymakta ve sosyalizmin zamanının gelmekte olduğu yolunda taşkın sevinç yansıtan yorumlar yaparlar. Bugünlerde de korona virüsü salgınının kapitalizmin yanlış ve zararlı olduğunu gösterdiğini, kapitalizmin bu tür problemlerle baş edemeyeceğini, bundan dolayı çökmekte olduğunu iddia ediyorlar. Bazen ...

Devamı... »

Para Her Derdin İlacı mıdır?

Koronavirüs salgını bireylerin ve toplumların hayatının hemen her alanını menfi etkiliyor. Bu alanlardan biri, elbette, başka her alanla iç içe geçmiş ve çoğu şeyin temeli olan ekonomi. Ekonomi deyince, insanların aklına, genellikle ve çoğu zaman, maalesef, sadece para geliyor. Para bulunursa ve herkesin eline para geçerse ekonomik problemlerin –ve dolayısıyla sonuçlarının- ya hiç doğmayacağı ya ağırlaşmayacağı ya da kolayca çözüleceği ...

Devamı... »

Kriz Zamanında Ekonomik Teori – Peter J. Boettke

Çeviren: Ünsal Çetin Ludwig von Mises benim kanaatimce 20. Yüzyıl’ın halen en büyük ekonomik analistidir. Keskin, nüfuz edici ve fakat etraflıca düşünen birisiydi. Onun sosyalizm eleştirisi belirleyici oldu ve para ve kredi manipülasyonuna dair fiyat teorisi izahatı, ileri sürüyorum ki, makroekonomik istikrarsızlığı açıklayan ekonomik bir teori olarak en güçlü tezdir. Analiz için ekonomik araçları kullanabilen –psikolojik, rastlantısal şoklar vb.– başka ...

Devamı... »

Kriz Durumunda Fiyat Yükseltmek

Bu yazı 4 Temmuz 2016 tarihinde Hür Fikirler’de yayınlanan aynı başlıklı yazımın Covid-19 salgını bağlamında güncellenmiş halidir. Çin’de başlayan ve merkez üssü Avrupa’ya kayan koronavirüs salgını bariz bir halk sağlılğı problemi olmasının yanı sıra ekonomik bir problem olarak da insanlığı tehdit ediyor. Hastalıkla mücadele etmek için uygulamamız gereken sosyal mesafe ve karantina pek çok ekomomik aktiviteyi durdurmuş halde. Özellikle kuru ...

Devamı... »