Ekonomi

Türkiye’nin Fikir Deflasyonu

Türkiye’nin bugününü açıklamak için kolay reçeteler, peşin hükümler ya da ideolojik ezberler kâfi gelmiyor. Önce, liberal iktisadın asil çınarlarından birisi Thomas Sowell’den, doğru bir teşhisle başlamak adına, aşağıdaki pasajı okuyalım; “Ne bireyler ne de firmalar sonsuza dek başarılıdır. Ölüm tek başına yönetimdeki kişilerin değişimini kesinleştirir. İnsan faktörünün ve insanların arasındaki değişkenliğin –hatta aynı kişinin hayatın farklı aşamalarındaki değişkenliğinin– önemini veri ...

Devamı... »

PTT’nin Başarısı

Özelleştirme 1980’lerde gündemimize girdi. Ancak bu konuyu neredeyse hep kusurlu bir bakış açısı ile ele aldık. Ne yazık ki, devletin ekonomik girişimlerinin özelleştirilmesi için gerekçe ağırlıklı olarak onların zarar etmesine dayandırıldı. Rekabet, yenilikçilik, girişimcilik, verimlilik, siyasal istismar konuları arka planda kaldı. 90’larda devletin sağladığı haksız rekabet avantajlarına rağmen zarar edebilecek kadar beceriksiz kimi işletmeler, 2000’lerde bu avantajları sonuna kadar sömürerek ...

Devamı... »

Parasal Popülizmin Ağır Bedeli

Popülizmin küresel yükselişinden hemen herkesin yakınmasına rağmen, “Neden yükselişte ki” sorusuna sağlam cevap verebilenler çok az görünüyor. Popülizm hakkında genel tartışmaya bakınca, benim görebildiğim kadarıyla, yine en çelişkili tavrı sol gösteriyor. Onlara göre, kendi popülizmleri hep ‘sosyal demokrasi’ ve hatta ‘sosyal adalet’, sağ kanat siyasetçiler ise sadece kamu kaynağı ile seçim kazanmaca oynayan iktidar düşkünleri. Bu haliyle sosyal adalet mefhumunun ...

Devamı... »

Yeni Düzen, Sanal Para Sistemi ve Türkiye

Hayek’in 1976 yılında kaleme aldığı “Paranın Ulussuzlaştırılması” adlı makalesinin temelini attığı konu, sürekli işlenerek 2009 yılında Nakamoto’nun “Eşten Eşe Elektronik Nakit Ödeme Sistemi” makalesi ve kurduğu sistem ile sanal para sistemine dönüşmüştür. Nakamoto kurduğu sistemi, güvene dayalı olmayan, dijital imza ile, zincirleri kayıtlı, kullanıcıları ise anonim olan bir sistem olarak tasarlamıştır. Üretimi de kullanıcılarına bağlı olan bu sistem hiçbir fiziksel ...

Devamı... »

Regülasyonları Azaltmadan Üretim Ekonomisine Geçilemez

Son dönemde sıkça kullanıldığını fark ettiğim bir kavram var. Üretim ekonomisi. Sanırım bu kavramdan çoğunluğun anladığı şey, bol mal ve hizmet üreten, istihdam yaratan dinamik bir ekonomiye sahip olmak. Ekonomi yetkililerimizin, güvenilir limanlar arayan yatırımcıları, küresel markaları Türkiye’ye davet eden açıklamaları çok güzel. Fakat Türkiye üretim ekonomisi için uygun bir habitat sunuyor mu acaba? The Heritage Foundation’ın 2020 yılındaki ekonomik ...

Devamı... »

İktisat Kanunları Evrensel midir?

Bir süre önce devletin piyasaya müdahalelerini eleştiren bir yazım üzerine bir arkadaşımdan sosyal medyada şu yorumu-eleştiriyi almıştım: “Hocam özellikle de iktisat kanunlarının evrenselliği ve coğrafyadan, mekandan bağımsız olduğu vurgusu kısmında bariz teknik hatalar var. Evet eğer tüm kurumlar ve hane-halkları gerekli ahlaki ve kültürel alt yapıya sahip ise; ki Batı’da rönesans-reform ile başlayıp devrimler çağı ile biten süreçte- insan homoeconomicus ...

Devamı... »

Finansal Baskıcılık Çözüm Değil

“Kolay Kredi Kolaycılığı” başlıklı yazım Avusturyacı İktisadi Dalgalanmalar teorisinin kendisini ziraat sektörü özelinde resmettiği bir tecrübe hakkındaydı. O zamandan bu yana hem küresel seviyede hem de Türkiye’de ekonomik müdahalecilik yeni mevziler kazandı. Ekonomik sorunları kolay kredi ile çözme çabası Türkiye’de de kolaycılık aşamasını geçip, kreditizm olarak adlandırılan sistematik bir nitelik kazandı. 2008’den sonraki bazı gelişmeler meydanı daha fazla kreditizm için ...

Devamı... »

Finans Merkezi Olmak İçin

Türkiye ‘gerçekten’ bir finans merkezi olabilir mi? Olmasının faydaları bu kadar net ve ortada iken, neden halen bu yolda işe yarayacak adımlar atamıyoruz? Finans merkezi olmak için yapılabilecek somut reform listesi nedir? Türkiye’nin potansiyelinden bahseder dururuz yıllardır ve yıllardır. Aynı anda pek çok şey olmak isteriz. Olabilecek iken hep potansiyelden bahsetmek ama somut adımlarla ilerleyememek zihniyet dünyamıza ait sorunlardan birisi. ...

Devamı... »

Küreselleşme Bitiyor mu?

Kişisel ve toplumsal olarak yaşanan olaylar gibi küresel olarak yaşanan olaylar da insanların düşünce faaliyetlerini teşvik ediyor. Bugünlerde buna bir kere daha şahit olmaktayız. Çoğu basit spekülasyonlardan ibaret olsa da cüretkâr iddialar ortaya atılıyor. Bunlardan biri, küreselleşmenin bittiği veya biteceği. Küreselleşme gerçekten bitiyor mu? Bu soruya cevap bulmaya çalışmadan önce, küreselleşmenin ne olduğu ve ne olmadığı üzerinde duralım. Bunu iki ...

Devamı... »

Koronavirüs salgını sosyalist ideolojiyi nasıl çökertiyor?

Sosyalist kafanın dünyaya bakışı ilginç. Türkiye’nin sosyalistleri daha da ilginç. Avrupa’da bir-iki ülkede sosyal demokrat veya sosyalist partiler seçim kazanacak olsa hemen dünyanın sosyalizme kaymakta ve sosyalizmin zamanının gelmekte olduğu yolunda taşkın sevinç yansıtan yorumlar yaparlar. Bugünlerde de korona virüsü salgınının kapitalizmin yanlış ve zararlı olduğunu gösterdiğini, kapitalizmin bu tür problemlerle baş edemeyeceğini, bundan dolayı çökmekte olduğunu iddia ediyorlar. Bazen ...

Devamı... »