Ekonomik Özgürlük

İlliberal Para Politikamızın Kamusal Zararı

Parasal ve finansal konular üstüne düşünmenin belli bir zorluk barındırdığı açık. Ülkemizin son yıllardaki entelektüel gerilemesi en ağır fikri kargaşayı bize parasal konularda yaşatıyor. Gelecek nesillerin bugünleri en çok para ve bağlantılı konularda gülünç bulması hayli muhtemel. Yerli ve milliliği dilinden düşürmeyen bir anlayışın “Türk” Lirasına bariz bir yıkım yaşatıyor olması ülkemizdeki ortalama zihniyetin anlayabileceği bir olgu değil. Uyarmak görevimizdir ...

Devamı... »

Devletin Büyümesini Kim Dizginleyecek?

Geçen gün bir haber okudum. Avrupa’da yaşayan bir Türk’ün, Paris’teki Türkiye turizm ofisinin tam önünde arabasının lastiği patlıyor. Yardım istemek için turizm ofisine giriyor. Ofiste çalışan on Türk’ten dokuz tanesinin Fransızca bilmediğini görüyor. Haberin devamında konuyla ilgili TBMM’nin bir raporundan bahsediliyor ve raporda “Türkiye, yurt dışında müşavirler ordusuna sahiptir. Büyük bölümü ihtiyaç dışıdır ve yabancı dil bilmemektedir” denildiği yazıyor. Bundan ...

Devamı... »

Blokzincir Teknolojisi

16 Nisan 2021 tarihinde yayınlanan “Ödemelerde Kripto Varlıkların Kullanılmamasına Dair Yönetmelik” ile birlikte sanal para sistemleri ülkemizde yeniden tartışılmaya başlandı. Söz konusu yönetmelik ile Türkiye sanal para sisteminde düzenlemeye girişen az sayıdaki ülkelerden birisi oldu. Ancak bu düzenlemenin doğru bir adım olduğunu belirtemeyeceğim. Ne yazık ki bu yönetmelik bir şeyleri yasaklayarak çözüm elde etme mantığı ile hazırlanmış bir yönetmeliktir. Ve ...

Devamı... »

Ayda Ne İşimiz Var?

Bu ülkede iktisat bilimi ilkelerinin yeterince öğretildiğini, bu ilkelerin yeterince farkında olduğumuzu iddia etmek mümkün değil. İlkeleri öğretmenin doğru stratejisi yaygın uygulama bulabilseydi, belki de o zaman ‘İlkeleri sürekli tekrarla zaman kaybetmeyelim’ diyebilirdik. İktisat bilimi elbette ilkelerden ibaret değil, ama bu bilimin bütün ileri adımları da ilkelerin yansıması olmalı. Bunun için de Peter Boettke tarafından ifade edilen, ilkeleri öğretmenin doğru ...

Devamı... »

Bir Finansman Modeli Önerisi: Sosyal Fon

Grand Designs (Büyük Tasarımlar) belgesel dizisinin en az bir bölümünü izlemişsinizdir. Zira ben hemen hemen tüm bölümlerini izledim. Bu yapımda, Büyük Britanya İmparatorluğunda büyük ve farklı ev yapım projeleri her bölümde gösteriliyor. Yapım büyük ilgi uyandırdığı için, Avustralya ve Yeni Zellanda versiyonlarının da çekimleri yapılarak izleyiciyle buluşturuldu. Büyük Tasarımlar’da, kır evleri, büyük çiftlik evleri, eski ahır, fabrika vb. yapıların gösterişli ...

Devamı... »

Zincir Marketler Enflasyonun mu Yoksa Ucuzluğun mu Sebebi?

Gıda ve temizlik malzemesi fiyatlarında son aylarda görülen artış kamuoyunu son birkaç haftadır epeyce meşgul etti. Ayçiçek yağı fiyatlarındaki yüksek artış oranı bu konuda sembol hâline geldi. Kamuoyunda genel olarak fiyatlardaki artışın sorumlusu olarak marketler görüldü. Oysa, ayçiçek yağı örneğinden gidersek, fiyat artışının sebebi, yükselen kur ve dünya piyasasında ayçiçek yağı fiyatının artması. Hatta ayçiçek yağındaki aşırı artış sebebiyle bu ...

Devamı... »

PTT’nin Başarısı

Özelleştirme 1980’lerde gündemimize girdi. Ancak bu konuyu neredeyse hep kusurlu bir bakış açısı ile ele aldık. Ne yazık ki, devletin ekonomik girişimlerinin özelleştirilmesi için gerekçe ağırlıklı olarak onların zarar etmesine dayandırıldı. Rekabet, yenilikçilik, girişimcilik, verimlilik, siyasal istismar konuları arka planda kaldı. 90’larda devletin sağladığı haksız rekabet avantajlarına rağmen zarar edebilecek kadar beceriksiz kimi işletmeler, 2000’lerde bu avantajları sonuna kadar sömürerek ...

Devamı... »

Yeni Düzen, Sanal Para Sistemi ve Türkiye

Hayek’in 1976 yılında kaleme aldığı “Paranın Ulussuzlaştırılması” adlı makalesinin temelini attığı konu, sürekli işlenerek 2009 yılında Nakamoto’nun “Eşten Eşe Elektronik Nakit Ödeme Sistemi” makalesi ve kurduğu sistem ile sanal para sistemine dönüşmüştür. Nakamoto kurduğu sistemi, güvene dayalı olmayan, dijital imza ile, zincirleri kayıtlı, kullanıcıları ise anonim olan bir sistem olarak tasarlamıştır. Üretimi de kullanıcılarına bağlı olan bu sistem hiçbir fiziksel ...

Devamı... »

Regülasyonları Azaltmadan Üretim Ekonomisine Geçilemez

Son dönemde sıkça kullanıldığını fark ettiğim bir kavram var. Üretim ekonomisi. Sanırım bu kavramdan çoğunluğun anladığı şey, bol mal ve hizmet üreten, istihdam yaratan dinamik bir ekonomiye sahip olmak. Ekonomi yetkililerimizin, güvenilir limanlar arayan yatırımcıları, küresel markaları Türkiye’ye davet eden açıklamaları çok güzel. Fakat Türkiye üretim ekonomisi için uygun bir habitat sunuyor mu acaba? The Heritage Foundation’ın 2020 yılındaki ekonomik ...

Devamı... »

Daha Az Devlet Daha Çok Erdem

Üzerinde yaşadığımız dünyanın bir devletler dünyası olduğundan kuşku duymamıza sebep yok. Dünyanın hemen her yeri şu veya bu devletin egemenliği altında. Hep böyle değildi ama görünür gelecekte daima böyle olacağa benziyor. Bundan daha çarpıcı olanı, devletlerin toplumsal hayatın akla gelen her alanına gün geçtikçe derinleşen müdahalelerde bulunması. Saflık yaparak bunun sadece kamu otoritesini kullananların ideolojik fantezilerinin ürünü olduğunu iddia edecek ...

Devamı... »