Ekonomik Özgürlük / Piyasa Ekonomisi

Edirne’yi Bulgarlar mı istilâ ediyor?

Son dönemde alışveriş yapmak için Edirne’ye gelen Bulgarlar kimilerini rahatsız etse de, yapılan röportajlardan gördüğümüz kadarıyla esnaf halinden gayet memnun. Günübirliğine gelenlerden pasaport sorulmayacak olması, Edirne’deki hareketliliği önümüzdeki günlerde daha da artıracak. Yani birilerinin yüzü asılmaya, esnafınki gülmeye devam edecek. Esnafın yüzünün neden güldüğü belli; satışları artıyor, kâr ediyorlar. Peki Bulgarların alışverişlerini memleketimizden yapması kimi, niye rahatsız ediyor? Bu konuda ...

Devamı... »

2022 Yılında Milli Korunma Kanunu Halen Geçerli mi?

Bir iktisat tarihçisi olarak zamanımın büyük kısmını mevzuat okuyarak geçiriyorum. Başlıkta sorduğum sorunun cevabını da geçtiğimiz günlerde fark ettim. Bu sorunun cevabı oldukça şaşırtıcı. Çünkü cevap; evet. Ya da geçersiz değil demek belki daha doğrudur. Çünkü uygulamaya koyulan bir kanun ancak başka bir kanun ile uygulamadan kaldırılabilir. Yani 1940 yılında kabul edilen 3780 sayılı Milli Korunma Kanunu, Resmî Gazete’deki araştırmalarıma ...

Devamı... »

Kira Kontrolü Çözüm Değil

Klasik kira kontrol kanunları, belli şehir veya semtteki kiralara bir üst sınır getirir. Kanunun o şehir veya semt için öngördüğünden (yahut izin verdiğinden) daha yüksek bir rakamla evinizi kiraya veremezsiniz. Geçen ay yürürlüğe giren ve konut kiralarındaki artışı yıllık %25 ile sınırlayan kanun, bu anlamda klasik bir kira kontrol kanunu değil. Kiraya değil, artış oranına sınır getiriyor. Bir artıştan veya ...

Devamı... »

Milton Friedman’ın Türkiye Ziyareti

İktisatçıların anılarını okumak özel olarak ilgi alanıma giriyor. Hem mesleki deneyimlerini aktarmalarını hem de içinde oldukları dönemi nasıl yorumladıklarını görmek hoşuma gidiyor. Bu kapsamda Oktay Yenal’ın İş Bankası Kültür Yayınları’nda yayımlanan nehir söyleşi kitabını da aynı dikkatle okudum. Bu söyleşiden birçok şaşırtıcı şey öğrendim. Özellikle Yenal’ın büyük iktisatçı Milton Friedman ile olan anısı bana çok ilginç geldi ve bu yazının ...

Devamı... »

Kira Düzenlemesi ve Fiyat Kontrolleri

Ludwig von Mises’e göre ekonomi insan eylemi ile ilgili bir disiplindir. İnsanın fıtratından kaynaklanan eylemler toplumdaki ekonomik süreçlerin belirleyicisidir. Bu eylemler ve eylemlerden doğan neticeler adeta doğa kanunu gibidir. Doğa kanunlarının insan eliyle değiştirilmesi imkânsızdır. İnsan fıtratını hiçe sayan ve ekonomik hayatı merkezî bir akılla yönetmeye çalışan ideolojiler istisnasız olarak sefalete ve otoriterliğe yol açmıştır. Geçen gün bir gazetenin ana ...

Devamı... »

Piyasada Garip Bir Heyula: Fahiş Fiyat

2018 Yılında Başlangıç Sene 2018. Fiyat artışları baş göstermeye başlamıştı. Medyaya 24 soğan deposuna baskın yapıldığı haberi düştü. Hepimiz güldük. Oysa piyasa daha 2018 yılında bizlere sinyal gönderiyordu. Piyasa bizlere bugünleri mumla arayacaksınız demeye başlamıştı. Dinlemedik. Daha sonra enflasyonun nedeni zincir marketlermiş gibi etrafta delice bir fikir dolaştı. Piyasada Türk halkını aç bırakma savaşına giren zincir marketlerin olduğu fikri hayal ...

Devamı... »

Marx’ın Devleti Sönümlenir mi?

Geçenlerde değerli meslektaşım Ufuk Uras ile Liberal Düşünce Topluluğu’nun youtube kanalında özgürlük ile sosyalizm ilişkisi üzerine güzel bir tartışma yaptık. Tartışmamızda Ufuk Uras Marx’a ve Marx’ın ‘devletin sönümlemesi’ tezine ilişkin bir söz kullandı. Daha doğrusu bu teze inandığının işaretini verdi. Kısaca hatırlayalım, Marksist teoriye göre önce proleterya diktatörlüğü kurulacaktır. Bu geçici safhada komünist topluma, yani mülkiyetin tamamen kamulaştırıldığı, tüm özel ...

Devamı... »

Zeytin mi Maden mi?

Baştan söyleyeyim, bu şekilde bir sual sormak elbette yanlış. Zira bu soruş tarzı, bu şeylerden biri için diğerinden tamamen vazgeçilmesi gerekiyormuş gibi bir izlenim uyandırıyor. Oysa durum bu değil. Yani bir ‘ya hep ya hiç’ durumuyla karşı karşıya değiliz. Tartışılan konu tüm zeytinlik alanlarda değil sadece maden bulunan yerlerde madencilik faaliyetlerine izin verilmesi veya verilmemesi. Başka bir deyişle, ilgili yönetmelikte ...

Devamı... »

Dolaşan ve Büyüyen, Zincire Vurulmuş bir Leviathan – Pierre Lemieux

Çeviren Atilla Yayla The Narrow Corridor: States, Societies, and the Fate of Liberty, Daron Acemoglu ve James A. Robinson, 576 s.; Penguin Press, 2019. MIT iktisatçısı Daron Acemoğlu ve Şikago Üniversitesi iktisatçısı James Robinson tarafından kaleme alınan The Narrow Coridor (Dar Koridor) adlı kitap 2019’da yayınlandı ve o günden beridir artan “devlet kapasitesi” çağrılarını desteklemek için kullanılmakta. Kitap ilk çıktığında ...

Devamı... »

Devletin Hayatı Ucuzlatma Kararı: 1938-2022 Karşılaştırması

Pahalılık ve enflasyon kavramları birbiriyle yakın ilişkilidir fakat aynı şey değildir. Yüksek enflasyonun olmadığı zamanlarda bile alım gücünüz azalıyorsa hayat sizin için pahalı hale gelir. Türkiye, yüksek enflasyon ile her zaman karşılaşmasa da hayat pahalılığı her zaman bir problemdi. Son yıllarda istikrarlı bir ekonomiye alışan Türkiye’de en ucuz yiyecek olarak bilinen sebzelerin fiyatlarının inanılmaz yükselişi öncelikle herkesi şaşırttı. Ardından elektronik ...

Devamı... »