Düşünce Özgürlüğü

Zor Zamanlarda Özgürlüğe Kapı Aralamak

Anayasa Mahkemesi Başkanı Zühtü Arslan’ın derlediği “ABD Yüksek Mahkemesi Kararlarında İfade Özgürlüğü” başlıklı bir kitap var.* Kitap iki bölümden oluşur: İlk bölümde Arslan ifade özgürlüğünün teorik temellerini, bu özgürlüğün Amerikan sistemi içindeki yerini ve Yüksek Mahkemenin ifade özgürlüğüne dair yaklaşımını irdeler. İkinci bölümde ise Yüksek Mahkemenin ifade özgürlüğüne ilişkin kararlarından örnekler verilir. Arslan’ın giriş mahiyetindeki uzun makalesinde en çok üzerinde durduğu konulardan biri, ...

Devamı... »

Düşüncenin çok ötesinde

Düşünce ne zaman varsa onun etkisi de o zamana yayılır. İnsana nerede olduğunu söyler ve ne yapması gerektiğini anlatır. Onun için zihnin ve aklın kesiştiği yerde insanın neler yapacağını merak eder ve bekler. Düşünebilmenin de çok ötesi vardır. Düşünmek eğer bir gerçekliğin yakınından bile geçmiyorsa düşüncenin çok ötesinde yaşananların olabileceğini iddia etmek kendi içinde kuvvet taşır. Bu yaşanacakları hissedebilecek olanlar ...

Devamı... »

Dinler ve İfade Özgürlüğü

Bir süre önce ilahiyatçı Prof. Dr. Mustafa Öztürk’e bazı teolojik konulardaki aykırı yorumları nedeniyle çeşitli sosyal medya platformlarında şiddetli saldırılar yapıldı. Öztürk sözle taciz edilmiş olmakla kalmadı, ölümle dahi tehdit edildi. Bu durumdan rahatsız olan, aralarında benim de bulunduğum kimi isimler ortak imza ile aşağıdaki bildiriyi yayınladı: “İnanç, düşünce ve ifade özgürlüklerini baskı altına almaya yönelen her türlü zihniyete ve ...

Devamı... »

İfade Özgürlüğü Köprüden Atlarsa!

Özgürlükle ilgili en anlamlı ve yararlı tartışmaları istisnaî ve aykırı olaylar ve durumlar üzerinden yapabiliriz. Kuşkusuz bu tespit –yahut yöntem-  ifade özgürlüğü için de geçerlidir. Bilmem hatırlar mısınız, aylar önce İstanbul’da ilginç bir olay vuku buldu. Bir kişi, Boğaz Köprüsü’nden atlayarak intihar etmeye kalkıştı. Polis olay yerine geldi. Trafik durduruldu. Polisler şahısla konuşarak onu intihardan vazgeçirmeye çalıştı. İkna çabaları sonuç ...

Devamı... »

Yanlış Sorulara Doğru Cevaplar

Önsöz Önyargıya karşı durabilmek Berlin’de Türkiye kökenli gençlerle konuşuyoruz. Hepsi birbirinden farklı duyarlılıklara sahip. Ama bir konuda uzlaşıyorlar: Buradaki medyanın durumu hiç iyi değil. Türkiye ile ilgili haberlerde, hem devletlerarası siyasi gerilimlerin ürünü bir objektiflik kaybı hem de İslam’a ve Müslümanlara dair sorunlu birçok yaklaşım var. Devletlerarası siyasi krizlerden Suriyeli sığınmacılara kadar pek çok konudaki karikatür, geçmişte kaldığını düşündüğünüz tarihsel ...

Devamı... »

Bireyin politikaları: Ahlâk, gerçek, tercih

Ahlâktan türeyen gerçek, gerçek üzerinden yapılan tercihler, tercihler sonucu oluşan politikalar  Gerçeğin ne olduğunu merak mı ediyorsunuz? Gerçek olanı olduğu gibi algılamak ve anlamaktır. Ya aklımızda işlem görüp dışarıya çıkan bilginin ne olduğu? Bu çıktı da gerçeklik olacak mıdır? Objektivist açıdan bu böyledir. Gerçekten türeyecek kavram bile gerçeklik içindedir ve gerçeklikle tanımlanır. Evet materyalizm her şeyi açıklayamaz. Bu bir “gerçek”. ...

Devamı... »

“İfade özgürlüğü suçu” yargılamaları tutuksuz yapılmalı!

İfade özgürlüğünü önemseyen, temel kavşak değerlerden ve haklardan biri olarak gören kimselere “ifade özgürlüğü suçu” kavramının tuhaf ve rahatsız edici görüneceği açık. Ancak, temel değerlerin mutlak ve sorunsuz olarak hayat bulduğu ideal bir dünyada yaşamıyoruz. Bu tür bir dünyanın kurulup kurulamayacağından emin de değiliz. Bu yüzden, tek adımda ideale ulaşmayı gözeterek havada kalacak taleplerle yola çıkmak yerine çok sayıda küçük ...

Devamı... »

Basın Özgürlüğü ve Fiilî Sınırları

İfade özgürlüğü melez bir özgürlük alanı. Başka bir deyişle bir kavşak özgürlük. Bunun anlamı şu: Bir yerde ifade özgürlüğünün olması orada diğer birçok özgürlüğün de bulunduğunu, olmaması bulunmadığını gösterir. İfade özgürlüğünden hareketle diğer özgürlüklere ulaşılabilir. İfade özgürlüğü çiğnenirse muhtemelen onunla birlikte başka özgürlükler de çiğnenmektedir veya çiğnenecektir. Basın özgürlüğü ifade özgürlüğünün bir yansımasıdır. İfade özgürlüğünün medyada kullanılmış hâlidir. Çoğu zaman ...

Devamı... »

Komünistlere de mi Özgürlük?

İstanbul’da, Boğaziçi Üniversitesi’nde vuku bulan olayı hatırlıyorsunuzdur. Bir grup öğrenci Afrin harekâtında şehit olan askerlerimizin hatırasına bir masa kurup tatlı (lokma-lokum?) dağıtmak istedi. Başka bir grup öğrenci buna karşı çıktı. Masanın karşısına “İşgalin katliamın lokumu olmaz” ifadesinin yer aldığı bir pankart açtı. Bazı iddialara göre de tatlı dağıtanlara saldırdı veya saldırmak istedi.   Bu olay siyasette de medyada da geniş ...

Devamı... »