Hükümet Sistemi Tartışmaları – Abdulkadir Pekel

Parlamenter Sisteme Dönüş mü Başkanlık Sistemi Üzerinde Revizyon mu Başkanlık sisteminin uygulamaya geçtiği 2018 yılından bu yana, muhalefet partileri tarafından bu sisteme yönelik yoğun eleştiriler yapılmaktadır. Ancak son dönemde iktidarı destekleyenlerin de bu sistemde sorunlar olduğunu kabul ettikleri bilinmektedir. Ayrıca uygulanan başkanlık sistemine yönelik gerek akademik gerekse popüler yazında pek çok eleştiriye rastlanmaktadır. Bu bakımdan, mevcut hükümet sisteminde sorunlar olduğu ...

Devamı... »

Muhafazakârlık, Fenalığın Yerel İcadı ve Küreselin Kategorik Üstünlüğü – Hüsrev Tabak

Küresel normlar yerel bağlamlarda sıklıkla benzer eleştirel direnişlere maruz kalıyor. Bu alışıldık bir durum ve dönüştürücü liberal söylem açısından bu direnişleri kategorileştirmek görece kolay, çünkü sıklıkla direnişin merkezinde muhafazakâr refleksler yatıyor. Böylece dünya geneline yayılmış ve küresele karşı benzer cevaplar üreten bir muhafazakârlıktan bahsediyoruz. Bu fikrin küreselliği açıkçası kulağa bir tezat, bir oksimoron durum gibi geliyor. Nihayetinde yerlilik, otantiklik ve ...

Devamı... »

Demokratikleşme Çabaları ve Kemalizm 2 – Tayfun Gümüş

Bir evvelki yazıda kemalizm ve demokrasinin/demokratikleşmenin tanımı üzerine durulmuştu. Bu yazıda ise demokratikleşme çabaları ile kemalizm arasındaki ilişkiye bakabiliriz. Bilindiği üzere, Türkiye çok partili hayata 1945 yılındaki Milli Kalkınma Partisi’nin kurulmasıyla geçmiş ve 1946 yılındaki seçimlerde CHP dışındaki partilerin de seçime katılabilmeleri mümkün olabilmişti. Bu tarihten evvel iki kez çok partili sisteme geçiş denemeleri yapılmak istendiği bilinmekle beraber buradaki niyetin ...

Devamı... »

Demokratikleşme Çabaları ve Kemalizm 1 – Tayfun Gümüş

Evvelce kendilerini liberal ya da demokrat olarak ilan eden ve fikirlerini bu iki düşünce etrafında olgunlaştıran bir kısım kimselerin birbiri ardına Kemalizm’in nimetlerinden, faydalarından ya da kemalizmin aslında ne kadar da iyi bir düşünce demeti, daha doğrusu ideoloji olduğundan bahseder olduklarına yakın zamanlarda şahitlik ettik. Ancak Kemalizm gerçekten liberallikle ya da demokratlıkla bağdaşır mı? Bir kimse aynı anda hem demokrat ...

Devamı... »

Yerlilik, Muhafazakârlık ve Antroposen’de Liberal Norm Septisizmi – Hüsrev Tabak

Küresel liberal düzen üzerine güç merkezli yaklaşımlar liberal değerlerin kaderini onların kategorik olarak taşıyıcısı varsayılan devletlerin konjonktürel pozisyonlarına bağlama eğiliminde. Haliyle dünya üzerindeki yaygın siyasal muhafazakârlaşma ve popülizm eğilimleri ile küresel pandeminin küreselleşmenin bizzat kendisine verdiği varsayılan zararlar* küresel liberal değerler açısından da gerilemelere işaret sayılıyor. Bunun yerli (yerel) normların ağırlık kazanmasına dalalet sayıldığını not edelim, buna aşağıda değineceğiz. Bu ...

Devamı... »

Nasıl Bir Adalet? – Tayfun Gümüş

Türkiye’de en fazla duymaya alıştığımız, içinde bir tür serzenişi de barındıran sorulardan biridir “adalet yok mu?” Yakınlarımızın, dostlarımızın, toplumda bir arada yaşadığımız aynı havayı soluduğumuz insanların başlarına gelen haksızlıklar karşısında haklı itirazlardır, bunlar, aslında. Peki tüm bu haksızlıkları, hukuksuzlukları ortdan kaldırmak, adaleti tesis edebilmek adına ne yapmalı? Belki de işe ülkemize uygun bir adalet teorisi tasarlamak ile başlayabiliriz. Nasıl bir ...

Devamı... »

Türkiye’de Demokrasi – Tayfun Gümüş

Türk Siyasi yaşamının içerisinde, demokratikleşme sürecinin bugünkü kodlarını ve bu kodlar sonrasında yürürlüğe konan uygulamaları anlayabilmek adına onun Cumhuriyetin hemen kuruluşunda nasıl bir formülasyon gözetilerek vücuda getirildiğine bakmak icap eder. Türk toplumu tarihinden tevarüsle devleti kutsallaştıran bir yapı olarak karşımıza çıkmaktadır. Aynı şekilde cumhuriyet deneyimiyle demokrasinin geldiğinin yöneticiler tarafından salık verilmesi (pratikte çoğu zaman demokrasinin örneklerini 1950’lere kadar göremeyiz), halkın ...

Devamı... »

“Küçük Güzeldir” – Tayfun Gümüş

Devletin bireylerin lehine olacak şekilde sınırlandırılmasının gerekli olup olmadığı tartışmaları liberalizmin düşünsel mirasında kendine epeyce yer bulabilmiş önemli ve önemli olduğu kadar da güncelliğini hâlâ koruyan canlı bir tartışma alanıdır. Peki liberalizmin devlete bakışı nasıldır? Liberalizm genelde otoriteye özelde ise devlete her daim şüpheyle bakmaktadır. Liberal gelenek içinde önemli bir yer tutan Kantçı bir bakış açısıyla ifade edecek olursak “insan ...

Devamı... »

Türkiye’de Milli Tarih Tezi ve Mahfi Eğilmez’in “Değişim Sürecinde Türkiye” Kitabının Eleştirisi – Cihan Güneş

Mahfi Eğilmez, “Değişim sürecinde Türkiye: Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sosyo-ekonomik Bir Değerlendirme” isimli, oldukça da iddialı bir kapsama sahip kitabını 2018 yılında yayımlamıştır. İktisat tarihi veya Türkiye sosyolojisi üzerine uzmanlaşmış ve bu alanda deneyimli akademisyenlerin bile bu kadar kapsamlı bir konuyu kitap haline getirmeye çekineceği bir konuda yazma cesareti göstermesi takdire şayandır. Meslekten iktisat tarihçisi olmadığı için birincil kaynakları okuyamayacağını ve literatüre ...

Devamı... »

Devrimsiz Toplumsal Değişim Mümkün mü? – Tayfun Gümüş

Dünya üzerinde yaşamlarını idame ettiren halkların, ülkelerindeki iktidarların ekonomik, sosyal ya da kültürel politikalarına karşı eskiye göre daha hoşnutsuz ve huzursuz bir görünüm sergilediklerini dünya basınından takip edebilmekteyiz. Kuşkusuz bunun görünür kılınmasında teknolojik gelişmeler ve dijital yenilikler de etkilidir. İktidar kaynaklı sorunlar, ekonomik sıkıntılar, özgür ve adil bir ortamın olmayışı ya da eskiye oranla görece daha az oluşu insanları bir ...

Devamı... »