.: Mehmet Ali İlkaya

İyi Parti: Erken Bir Değerlendirme

Bir süredir siyaset sahnesinde boy gösteren Meral Akşener önderliğindeki İyi Parti kuruldu. Bu partinin siyasî ideolojisi ve siyasal programına dair elimizde az sayılmayacak bilgi var. Bu bilgiler çerçevesinde İyi Parti’yi değerlendirmek amacıyla bu satırlar kaleme alınmıştır. Bu amaçla, parti programı, açılış günü konuşması ve parti elitlerinin siyasal kimlikleri üzerinden bir okuma yapılmıştır.

Sondan başlayacak olursak İyi Parti’yi kuranların ağırlıklı olarak MHP tabanından oldukları görülmektedir. MHP’nin yeniden TBMM çatısı altında temsiline başladığı günden (22 Temmuz 2007) günümüze 3 parçalı yapısı gözlenmektedir. Klasik  “sağ” muhafazakâr milliyetçi orta Anadolu kimliği, ülkücüler ve ulusalcı “ege kıyı”  kesimidir. 15 Temmuz sonrasında MHP’de ulusalcı kesim dışlanmaya [veya onlar kendilerini ayrıştırmaya] başladı. MHP bu dönemde Erdoğan’a destek olabilecek bazı adım ve politikalar geliştirdi. Bu da MHP’deki hepimizin bildiği kopuş sürecini başlattı. MHP’de kendilerine “yer bulanmadığını” iddia eden bazı partililer referandum sürecinde “Hayır” cephesinde yer alarak açıkça MHP’den farklı bir yol izlediler. Sonuçta, MHP’den ayrılan ya da bir şekilde dışlananların oluşturduğu İyi Parti kurulmuş oldu. İyi Parti’nin kurucu elitlerinin kimliğini “sağ ulusalcı” olarak kaydetmek sanırım yanlış olmayacaktır. Bu kimlik kategorizasyonu partinin siyasî yelpaze içindeki yeri hakkında da bir fikir vermektedir.

Partinin siyaset sahnesinde resmen yer aldığı 25 Ekim 2017 günü Ankara Nazım Hikmet Kültür Merkezi’nde partililere seslenen Akşener: Türkiye’nin iyi yönetilmediğini, devlet sisteminin iyi çalışmadığını,  yargı ve hukuk sisteminde sorunlar olduğunu ifade etti (http://www.haberturk.com/aksener-yeni-partiyi-bugun-acikliyor-slogan-turkiye-iyi-olacak-1686000 , 30 Ekim 2017). Bu konuşmada ayrıca bazı vaatler sıralandı. Bu vaatler eğitim, hukuk ve iç işleri gibi alanlarda yoğunluk gösterdi. Konuşmanın genel muhalefet partilerince gündeme getirilen konuları kapsadığını söylemek mümkündür. Ayrıca, açılış konuşmasının partinin vizyonu ve gelecek tasavvurunu kısmen ortaya koyduğunu iddia etmek mümkündür. Parti kuruluş töreni konuşmasının ve Akşener’in bir gün sonra Anıtkabir ve Hacı Bayram Veli hazretlerinin türbe ziyaretlerinin hem sağa hem sola dönük bir siyasal aktivite olduğunu söyleyebiliriz. Buradan, İyi Parti’nin erken dönem merkez partisi olma hamlelerinin içinde olacağını kestirmek mümkündür.

İyi Parti’nin programı 74 sayfadan oluşuyor. Programda eğitim, kadın, güvenlik vb. temel konularda amaçlar belirlenmiş partinin temel amaçları aşağıdaki 10 madde ön plana çıkarılmıştır:

  • Cumhuriyetin kuruluş felsefesini, değerlerini ve üniter yapıyı korumak
  • Çağdaş medeniyeti yakalamak
  • Sevgi ve saygı dilini hâkim kılmak
  • Parlamenter sistemi yaşatmak
  • Denge ve kontrol ilkesi üzerine kurulu kuvvetler ayrılığını kurmak
  • Fırsat eşitliği sağlamak
  • Mülkiyet hakkını korumak
  • İnançlara saygı ve ifade özgürlüğünü sağlamak
  • Bağımsız, tarafsız ve adil yargıya kavuşmak
  • Yolsuzlukla tam ve etkin mücadele etmek

(http://im.haberturk.com/images/others/2017/10/24/Editor_Program_T.A.C.G_dzenlenmi_24.10.2017V.pdf 30 Ekim 2017).

Partinin amaçlarına bakıldığında, ulusalcı ideolojinin izleri açıkça görülmektedir. Parti programından İyi Parti’nin “sağ ulusalcı” bir çizgiye yakın bir pozisyon takındığı görülmektedir.

İyi Parti’de “olan şeyler” yanında “olmayan şeyler”in varlığı da dikkat çekmektedir. Örneğin Kürt sorunu bu partinin gündeminde değildir, partinin bu tercihi, partiyi Ege kıyı partisi durumuna düşürebilir. Partinin sağ seçmen ve partilerinde görülen “kalkınmacılık” hedefine kısmen yer verdiği, sol seçmenin önem verdiği “çağdaşlık” kavramına da kısmî bir ağırlık verdiği görülmektedir.

İyi Parti’nin, erken dönem ortaya çıkan, kimlik, söylem ve aktiviteleriyle parti programı esas alındığında “Sağ Ulusalcı” bir parti olduğunu iddia edebiliriz. Reaksiyonel bir parti izlenimi görülmektedir. Partinin daha çok “Ege kıyı” hattında kendine bir seçmen kitlesi yaratabileceğini, bir miktar Akdeniz sahil şeridinde varlık gösterebileceğini ön görmek mümkündür. İyi Parti’nin Türk siyasî yaşamındaki etkisi ve varlığı ilerleyen zamanda daha net görülecektir. Ancak, siyasî yelpazenin ana hatlarında kendine yer bulmayan (açamayan) ara partilerin ömrü kısa ve etkisi çok az olmaktadır. Sonuçta, ana siyasî hatların arasında sıkışmış bir siyasî parti konumu partinin durumunu özetlemektedir.

Ayrıca bakınız...

Liberallerin “Bu Ülke”yle İmtihanı

Liberallerin “Bu Ülke”yle İmtihanı

Bu yıl Liberal Düşünce Kongresi’nin yirmi ikincisini düzenledik. Her yıl Kasım ayında, Kapadokya’da düzenlediğimiz kongreye, ...