Yorum – Analiz

Demokratikleşme Çabaları ve Kemalizm 1 – Tayfun Gümüş

Evvelce kendilerini liberal ya da demokrat olarak ilan eden ve fikirlerini bu iki düşünce etrafında olgunlaştıran bir kısım kimselerin birbiri ardına Kemalizm’in nimetlerinden, faydalarından ya da kemalizmin aslında ne kadar da iyi bir düşünce demeti, daha doğrusu ideoloji olduğundan bahseder olduklarına yakın zamanlarda şahitlik ettik. Ancak Kemalizm gerçekten liberallikle ya da demokratlıkla bağdaşır mı? Bir kimse aynı anda hem demokrat ...

Read More »

Yerlilik, Muhafazakârlık ve Antroposen’de Liberal Norm Septisizmi – Hüsrev Tabak

Küresel liberal düzen üzerine güç merkezli yaklaşımlar liberal değerlerin kaderini onların kategorik olarak taşıyıcısı varsayılan devletlerin konjonktürel pozisyonlarına bağlama eğiliminde. Haliyle dünya üzerindeki yaygın siyasal muhafazakârlaşma ve popülizm eğilimleri ile küresel pandeminin küreselleşmenin bizzat kendisine verdiği varsayılan zararlar* küresel liberal değerler açısından da gerilemelere işaret sayılıyor. Bunun yerli (yerel) normların ağırlık kazanmasına dalalet sayıldığını not edelim, buna aşağıda değineceğiz. Bu ...

Read More »

Nasıl Bir Adalet? – Tayfun Gümüş

Türkiye’de en fazla duymaya alıştığımız, içinde bir tür serzenişi de barındıran sorulardan biridir “adalet yok mu?” Yakınlarımızın, dostlarımızın, toplumda bir arada yaşadığımız aynı havayı soluduğumuz insanların başlarına gelen haksızlıklar karşısında haklı itirazlardır, bunlar, aslında. Peki tüm bu haksızlıkları, hukuksuzlukları ortdan kaldırmak, adaleti tesis edebilmek adına ne yapmalı? Belki de işe ülkemize uygun bir adalet teorisi tasarlamak ile başlayabiliriz. Nasıl bir ...

Read More »

Liberal Uluslararası Normlara Yönelik Muhafazakâr Septisizm Üzerine – Hüsrev Tabak

Liberal normlara uyum konusunda dünya genelinde kötü bir dönemden geçiyoruz. Gerçekten de kötü bir dönemden. Temel insan haklarından insan refahı, kalkınma ve adalete ilişkin prensiplere, uluslararası normların itibarı ve takibi ayaklar altında. Hükümetlerin popülizmi ve yükselen siyasal muhafazakârlık normlara, normların küreselliğine ya da herkesin bu normlara uyabileceğine olan inanca yönelik kuvvetli dirençlere sebebiyet veriyor. Küresel toplum, yönetişimsel süreçlerdeki çoğulculuğa ve ...

Read More »

Atatürk, Atatürkçülük ve Kemalizm – Ergün Yıldırım

Zihin, Bilgi ve İdeoloji Bilgi sosyolojisinin ideolojilere özel bir ilgisi var. Çünkü bilgi ve bilinç ilişkisinin önemli bir yansıma alanı toplumdur. Bilgi, önemli ölçüde bilinç ile ilgili bir boyuta sahip. Bilinçten bağımsız bir bilgi tasavvurunu ilk ortaya koyanların başında Aristoteles gelir. Eşyanın hakikatini yine eşyada görür. Gadamer’in belirttiği gibi bu tutum modern zamanlarda pozitivizmle devam eder. Sosyolog Durkheim “eşyayı bir ...

Read More »

Tek Parti Nasıl Olunur? Tayfun Gümüş

İnsanoğlu bir bütünün bir parçasını ifade etmek için parça anlamında “parti” kelimesini kullanır. Kendinden başka herhangi bir farklı parça olmamasına ve adeta kendisinin bir bütün oluşturmasına rağmen siyasal sistem içerisinde varlık gösteren partilere neden “Tek Parti “ denir? “Tek” Parti olur mu? Bir Parça “tek” ise o zaman o, zaten bütün/total olarak değerlendirilmez mi? Öyle zannediyorum ki bu durum siyasi ...

Read More »

Türkiye’de Demokrasi – Tayfun Gümüş

Türk Siyasi yaşamının içerisinde, demokratikleşme sürecinin bugünkü kodlarını ve bu kodlar sonrasında yürürlüğe konan uygulamaları anlayabilmek adına onun Cumhuriyetin hemen kuruluşunda nasıl bir formülasyon gözetilerek vücuda getirildiğine bakmak icap eder. Türk toplumu tarihinden tevarüsle devleti kutsallaştıran bir yapı olarak karşımıza çıkmaktadır. Aynı şekilde cumhuriyet deneyimiyle demokrasinin geldiğinin yöneticiler tarafından salık verilmesi (pratikte çoğu zaman demokrasinin örneklerini 1950’lere kadar göremeyiz), halkın ...

Read More »

“Küçük Güzeldir” – Tayfun Gümüş

Devletin bireylerin lehine olacak şekilde sınırlandırılmasının gerekli olup olmadığı tartışmaları liberalizmin düşünsel mirasında kendine epeyce yer bulabilmiş önemli ve önemli olduğu kadar da güncelliğini hâlâ koruyan canlı bir tartışma alanıdır. Peki liberalizmin devlete bakışı nasıldır? Liberalizm genelde otoriteye özelde ise devlete her daim şüpheyle bakmaktadır. Liberal gelenek içinde önemli bir yer tutan Kantçı bir bakış açısıyla ifade edecek olursak “insan ...

Read More »

Türkiye’de Milli Tarih Tezi ve Mahfi Eğilmez’in “Değişim Sürecinde Türkiye” Kitabının Eleştirisi – Cihan Güneş

Mahfi Eğilmez, “Değişim sürecinde Türkiye: Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sosyo-ekonomik Bir Değerlendirme” isimli, oldukça da iddialı bir kapsama sahip kitabını 2018 yılında yayımlamıştır. İktisat tarihi veya Türkiye sosyolojisi üzerine uzmanlaşmış ve bu alanda deneyimli akademisyenlerin bile bu kadar kapsamlı bir konuyu kitap haline getirmeye çekineceği bir konuda yazma cesareti göstermesi takdire şayandır. Meslekten iktisat tarihçisi olmadığı için birincil kaynakları okuyamayacağını ve literatüre ...

Read More »

Devrimsiz Toplumsal Değişim Mümkün mü? – Tayfun Gümüş

Dünya üzerinde yaşamlarını idame ettiren halkların, ülkelerindeki iktidarların ekonomik, sosyal ya da kültürel politikalarına karşı eskiye göre daha hoşnutsuz ve huzursuz bir görünüm sergilediklerini dünya basınından takip edebilmekteyiz. Kuşkusuz bunun görünür kılınmasında teknolojik gelişmeler ve dijital yenilikler de etkilidir. İktidar kaynaklı sorunlar, ekonomik sıkıntılar, özgür ve adil bir ortamın olmayışı ya da eskiye oranla görece daha az oluşu insanları bir ...

Read More »