Slider

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 2

Niall Ferguson’ un dünya finans tarihi paranın vazgeçilmezliğini özellikle vurguluyor. Tarih boyunca, dinî radikallerden (Thomas More) seküler radikallere (F. Engels ve Karl Marx), komünistlerden aşırı sağcılara, dinistlerden hippilere parasız bir dünya hayali kuranlar hep oldu. Gelecekte de bunu hayal edenler mutlaka çıkacaktır. Ancak, geleneksel ve modern hiçbir toplum parayı ortadan kaldıramadı. Paranın olmadığı bir toplumun hiç cazip olmayacağı hakkında avcı-toplayıcılarla ...

Devamı... »

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi -1

Bu yazının başlığının ilham kaynağı son yılların gözde tarihçilerinden Niall Ferguson’un Paranın Yükselişi: Dünyanın Finansal Tarihi (Çev. Barış Pala, İstanbul: YKY, 2009) adlı kitabı. Üç bölümlü bu yazı, büyük ölçüde, kitaptaki bilgi ve tespitlerin özeti ve değerlendirilmesi mahiyetinde. Ferguson da kitaptaki “Paranın Düşüşü” başlıklı sonsözünde, kitaba verdiği adın doğru olup olmadığını tartışıyor. “Paranın yükselişini” konu alan bir çalışmanın “Paranın düşüşünü” ...

Devamı... »

Sikkeden Banknota: Döviz Kurları

Siyasetin, ekonominin ve sosyal hayatın en sıkıntısız dönemidir yaz ayları. Meclisin tatile girmesiyle siyasî gerilim düşer, okullar kapanınca masraflar azalır, trafik bile rahatlar. Trafikten çekilen öğrenci servisleri ve soluğu sayfiye yerlerinde alan yazlıkçılar kadar, izinlerini memlekette yahut bir tatil beldesinde geçirmek için şehirden uzaklaşanların da payı vardır bu rahatlamada. Buna mukabil, bu dönemde yerli ve yabancı turist akınına uğrayan tatil ...

Devamı... »

Serbest Piyasanın Dağıtımı mı, Sosyalist Dağıtım mı Adalete Uygun?

Modernlik analizleri genellikle kavramı bir dönemle tanımlar ve öncesiyle arasında belirgin bir kopuş öngörür. Modern zihniyet, kurumlar, bireysellik vs. geleneksel dönemdekinden farklıdır; arada bir kısım devamlılıklar olsa da son kertede tarihin belirli bir ânında, “geleneksel” olan yerini “modern”e bırakmıştır. Buna göre, geleneksel olan genellikle durağan, sabit, değişmez, güvenli, risksiz olmakla eşdeğerdir. “İlahî varlık zinciri” içerisinde her varlığın kendi verili ve ...

Devamı... »

Sağlıkçı Personelin Çalışma Hakkı

Her demokrat ve dürüst insan Türkiye’nin 15 Temmuz’da korkunç bir saldırı ile karşılaştığını teslim edecektir. Bu saldırı görünürde sadece seçilmiş iktidarı hedef almakla birlikte aslında tüm halka yöneltilmişti. Saldırıyla demokrasinin temel kuralları çiğnenmiş ve toplum patolojik ve elitist bir çetenin mutlak tahakkümü altına alınmak istenmişti. Bu saldırının çok boyutlu olduğu açıktı. İlerleyen zamanlarda ortaya çıkacak bilgiler ve ilişkiler, muhtemelen, bunu ...

Devamı... »

Bilge Kral’dan Katil Prens’e

Güncel hadiseleri, tarihî ve teorik bir çerçeveye oturtmaksızın, sadece cereyan eden vakalara bakarak anlamlı bir bağlama oturtmak mümkün değildir. Hiçbir hadise biricik ve bağımsız değildir. Her güncel hadise, bir tarihî birikimin/tekerrürün son dışa vurumudur ve her hadisenin teoride de bir yeri vardır… “Muhalif gazeteci” Cemal Kaşıkçı cinayeti de tarihî perspektiften değerlendirilmediğinde anlaşılmaz bir hal alıyor. Komplo teorileri, hakikati örttükçe örtüyor… ...

Devamı... »

Sosyalizm Çökmüş müdür?

Sosyalist ülkeler Komünist partinin siyasal tekelinde yönetilen komünist Çin, eski sosyalist KGB’li Putin’in Rusya’sı, modern totaliterizmin kalesi Kuzey Kore, sosyalistlerin romantik hayallerini kaplayan Küba, sosyalistlerin en büyük umutlarından ABD’de Demokrat Parti, ABD’yi sosyalist politikalar doğrultusunda yönetmesinden gurur duyan Obama, Meksika’nın sosyalist olmasıyla övünen yeni başkanı, batmış durumdaki Venezuela, 2000’lerin başarısız, enerji dahil önemli sektörleri devletleştiren sosyalist devlet Arjantin, son zamanlarda ...

Devamı... »

Nefret Etmekten Ne Zaman Kurtulacağız?

Geçenlerde n11 firmasının başına gelen bir olay beni bu konuda küçük bir yazı yazmaya sevk etti. Bilmeyen okurlar için kısaca bahsetmem gerekirse n11’in attığı bir reklam mesajında, müşterisini rahatsız etmemek için “siren çalmayarak mesaj attığını” söylemesi üzerine bu bir 10 Kasım düşmanlığı olarak algılandı ve medyada söz konusu e-ticaret firmasına tepki yağdı. Tepkiler, yine her zamanki gibi orantısız ifadelerle kin ...

Devamı... »

Ekonomik Devletçilik Koyulaşıyor mu?

Türkiye’de son birkaç ay içinde toplumun hemen her kesiminin piyasa iktisadı bilgisizliğinden ağır biçimde mustarip olduğu ayan beyan ortaya çıktı. Ekonominin mekanik bir yapı olduğu ve ona (genellikle kamusal) bir otoritenin müdahale ederek istenen sonuçları yaratabileceği inancı ve bu inancın yansımaları tavan yaptı. İktidar çevreleri günlerce “haksız”, “yersiz” fiyat artışlarından, “fırsatçılardan”, “spekülatörlerden” bahsetti. Devletin onların üzerine gideceğini söyledi. Vatandaşı zabıtaya ...

Devamı... »

Ekonomik Medcezirin Politik Bağlamı

Bu defa ekonomik politikanın yapımcı ve yönetmenleri ‘yumuşak iniş’ yerine ‘ekonomik dengelenme’ sürecinden bahseder oldular. Sebepsiz değil elbette. Bizi bekleyen şeyin yumuşak bir iniş olmadığına dair her türlü öncü göstergenin varlığında, uzun sürecek bir durgunluk ve hatta daralma dönemini yumuşak iniş diye adlandırmak politik bakımdan elverişsiz olurdu. Elbette, ekonomik dengelenmenin asıl yükünü fiyat sistemi sırtlıyor. Onun bu işi yapmasını engelleyen ...

Devamı... »