Hangi Liberalizm?

Daha Az Devlet Daha Çok Erdem

Üzerinde yaşadığımız dünyanın bir devletler dünyası olduğundan kuşku duymamıza sebep yok. Dünyanın hemen her yeri şu veya bu devletin egemenliği altında. Hep böyle değildi ama görünür gelecekte daima böyle olacağa benziyor. Bundan daha çarpıcı olanı, devletlerin toplumsal hayatın akla gelen her alanına gün geçtikçe derinleşen müdahalelerde bulunması. Saflık yaparak bunun sadece kamu otoritesini kullananların ideolojik fantezilerinin ürünü olduğunu iddia edecek ...

Devamı... »

Hayallerin Cumhuriyeti ve Cumhuriyetçiliğin Gerçekleri

Cumhuriyetin 98. İlan yılını geçtiğimiz günlerde bir kez daha kutladık. Böyle günlerde cumhuriyetin ne olup olmadığı gibi tartışma panel ve konferanslar yapılmıyor bunun yerine ezber basmakalıp sloganlara boğuluyoruz, gün boyu… Esasen cumhuriyetçiliğin felsefesi, temel dinamikleri ve misyonu bilinmiyor. Hayallerdeki cumhuriyetin kutsanması ile böyle günler geçiştiriliyor. Psikolojide ‘ideal benlik ile reel benlik’ çatışması/karmaşası vardır. Bizim cumhuriyete bakışımız da böyle tezahür etmektedir. ...

Devamı... »

Sosyal Medya Düzenlemeleri: Denetim ve İfade Özgürlüğünün Çatışması 2

Önceki, Sosyal Medya Düzenlemeleri: Denetim ve İfade Özgürlüğünün Çatışması başlıklı yazımda da vurguladığım üzere sosyal medya, insanların kendilerini rahatça ifade edebildikleri kendine has özellikleri olan platformlardan oluşuyor. Ve insanlar bu kendine has özgürlük hissini seviyorlar. Anonim olabilmeyi, ya da çok sevdikleri bir takma adla yeni bir kimlik yaratabilmeyi ya da kendi isimleri ile istedikleri an istediklerini yazabilmeyi seviyorlar. İfade özgürlüğünün ...

Devamı... »

Liberalizm Üzerine Çeşitlemeler

Yeni Dünyada, Yeni Sağ, Yeni Sol ve “Yeni Mutabakat” Tarihte on beş yıl çok küçük bir süre. Dünyada, son on beş yıl boyunca köklü bir siyasi değişimin yaşandığını, Türkiye’nin yönetimine hakim açık veya gizli güçlerin dışında, görmeyen, kabullenmeyen kalmadı. Değişimi belirleyen siyasi akıma 1980’li yıllarda “yeni sağ” adı verilmişti. Doğu Blok’unun ve Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra “yeni sol” çizgisi de ...

Devamı... »

Liberalizm ve Muhafazakârlık Kardeş Siyasi Doktrinlerdir

“Liberalizmin devlet için “sınırlı devlet” niteliğinde bir projesi vardır. Toplum ve insan için bir kalıba, projeye sahip değildir. Esasen liberal-negatif özgürlük ilkesi, topluma veya ferde müdahaleye engeldir. Bu yönüyle liberalizm, toplumun din, ahlak, gelenek gibi muhafazakâr değerlerini devlet müdahalesinden en çok koruyan, bu anlamda muhafazakârlıkla bir çatışması olmayan bir siyasi doktrindir.” İnsanlık, son yüzyılı çok hızlı bir gelişme ve değişme ...

Devamı... »

‘Demokrasisiz Liberalizm’ mi Dediniz?

Son zamanlarda liberal çevrelerde demokrasiyi bir ütopya veya faydasız -hatta zararlı- bir siyasî yöntem olarak görüp reddetme eğilimleri boy göstermeye başladı. Bu eğilimdekiler demokrasi dışı bir yol aramaya veya demokrasinin temel kurumlarında radikal değişiklikler yapmaya hevesli. Aralarında kademelendirilmiş oy sistemini düşünenler de monarşiyi savunanlar da var. Devletsiz toplumun mümkün olduğuna inanan anarko-kapitalistler için sorun yok. Devlet yoksa siyaset, siyaset yoksa ...

Devamı... »

Orada Bir Sosyalizm Var Uzakta, O Sosyalizm Bizim Sosyalizmimizdir! – Yenal Berzeg

Bir türlü anlayamadığım ve son zamanlarda iyice kafamı kurcalayan bir konu var: Sosyalizm, uygulandığı tüm ülkelerde büyük fiyaskolar yaşadığı halde neden bu kadar insan hâlâ bu ideolojinin peşinden koşturuyor? Eğitim düzeyi farklı kesimlerden hâlâ bol bol taraftar buluyor sosyalizm. Komünizm ile mücadele ederek gençliğini geçirdiğini düşünen sağ totaliter kişiler bile siyasi görüş testlerinde görüşlerinin en çok sosyalizme yakın olduğunu görüp ...

Devamı... »

Neden Marksist Sosyalizm Başarısız Olurken Klasik Liberalizm Başarılı Oldu?

İdeolojilerle ilgili olarak sık sık kullanılan bir söz var: “İdeolojiler idrakimize giydirilmiş deli gömleğidir”. Cemil Meriç’e ait olan bu sağ kanat sözünün başka versiyonları da mevcut. Ayrıca, 1950’lerde, ideolojilerin veya ideolojiler arasındaki sert mücadelelerin bittiği ve hedeflerde ortaklaşan ideolojilerin sadece bu hedeflere ulaşma metotlarında farklılaştığı yolunda iddialı sözler de vardı. Marx’ta da benzer bir bakış olduğunu görmek mümkün. Marx ideolojiyi ...

Devamı... »

Kafamda Deli Sorular

Yaşadığımız dünyada en kapalı otoriter devletler sıralaması yapılsa, ilk sırada Kuzey Kore, sonra Küba, peşinden de Çin gelebilir. Tabiî Çin’in ne kadar kapalı olduğu çok tartışılır ama henüz tek partili Komünist yönetimden vazgeçmediği için, her ne kadar sosyalist öğretiye göre ekonomide kapitalist olsa da, halkına yönelik uygulamalarında tam otoriter hatta totaliter olduğu aşikar. Günümüzün en önemli sorunu “koronavirüs”, bilindiği gibi ...

Devamı... »

Yanlış Bilinen Kapitalizm

– Bu kitaplardan hangisini çevirmek istersin? diye sorduğu günü hatırlıyorum. Elinde iki kitap vardı. Biri düz lacivert kapaklıydı ve gayet oturaklı görünüyordu. Diğerinin kapağı yeşil-beyaz ve resimliydi. İç sayfalarda tablolar ve bol sayıda kutucuk vardı. Diğerine nispetle tercümesi daha kolay göründüğü için ikincisini seçsem de, çevirebilir miyim ki demekten kendimi alamadım. Niye çeviremeyecekmişim ki? Hem ne zaman sıkışırsam, ona başvurabilirmişim. Nitekim ...

Devamı... »