Ekonomik Kriz

Faiz Meselesine Bir Bakış

Faiz ve faiz oranları Türkiye’deki başlıca ekonomik ve politik tartışma konuları arasında. Bunun iki ana sebebi var: Birincisi, faiz oranlarının (hem tasarruf mevduatında hem de dolayısıyla yatırım kredisinde) yüksek olması; ikincisi ise, İslam dininde faizin haram olduğu inancının dindar-muhafazakâr insanlar olan Cumhurbaşkanı Erdoğan ve çalışma arkadaşlarını ekonomik ilişkilerde (en azından yüksek) faize karşı çıkmaya itmesi. Faiz beşerî hayatın bir gerçeği. ...

Devamı... »

Otoriteryen kapitalizm olur mu?

Kapitalizm bize ne yapmamız gerektiğini, hayatımızı nasıl yaşayacağımızı, doğrularımızı yanlışlarımızı belirlememizi, nasıl bir insan olmamız gerektiğini, diğer insanlar ile olan ilişkilerimizin içeriğini, paramız ile ne yapacağımızı, hangi şirketin ürünlerini alıp almayacağımızı, yurtdışından kendimize ürün getirip getiremeyeceğimizi, elimizdeki ekonomik kaynakları nasıl kullanacağımızı, kiminle çalışmak istediğimizi, ne üretmek istediğimizi, elimizdeki parayı istediğimiz zaman elimizden çıkarıp çıkarmayacağımızı, paramızı başkaları ile paylaşıp paylaşmayacağımızı, diğer ...

Devamı... »

AK Parti’nin Vaziyeti

Siyasî partiler de insanlar gibidir. Doğar, büyür ve sonunda da ya ölür ya da pasifize olurlar. AK Parti’de de bu durumun özellikle son 2 yılda kendisini göstermeye başladığını düşünüyorum. Fakat şunu da belirtmek gerekiyor: AK Parti bugün geçmişe nispetle güçsüz ve etkisi azalmış olabilir ama kesinlikle ölmüş veya pasifize olmuş durumda değil. Şu an sadece o sürecin henüz başlangıcında. Elbette ...

Devamı... »

Tanzim Satışlara İlişkin Bazı Gözlemler ve Düşünceler

Tanzim satışlar hakkındaki görüşlerimi olabildiğince açık seçik biçimde yazdım. Tüm temel hususlara işaret ettiğim kanaatindeyim. Ama söz asla bitmez ve biraz tekrar pahasına da olsa bazı noktalar tekrar dile getirilebilir. Geçenlerde Beşiktaş tanzim satış yerinden iki kilo nohut aldım. Nohut iki kiloluk paketler hâlinde satılmaktaydı. ‘Tanzim satış mağazası’ değil ‘tanzim satış yeri’ diyorum, çünkü ortada henüz mekân, yapı ve işleyiş ...

Devamı... »

Müslüm ve Freddie Mercury: İki Göçmenin Hikâyesi

İstanbul’un tahtını koruduğu, ancak diğer illerle mesafesinin bu kadar açılmadığı yıllarda, sadece bereketli topraklarıyla değil sermaye birikimi, ticarî ve sınaî kapasitesiyle de müthiş bir çekim merkeziydi, Adana. Öyle ki Türkiye’nin en büyük holdinglerinden birini bu şehirde kuran Sabancı ailesi bile Talas’tan (Kayseri) gelip Adana’ya yerleşmişti. Göçmendiler. Farklı coğrafyalardan kopup emeğine, sermayesine ve talihine güvenerek bu şehre gelen insanlar Adana’ya ve ...

Devamı... »

Müslümanların Bankacılık Tarihine Katkısı

Yakın zamanda Atilla Yayla, Niall Ferguson’un son çalışmalarından biri olan Paranın Yükselişi adlı kitabıyla ilgili, 3 köşe yazısından oluşan bir değerlendirme yayınladı. Kitabı okumaya vakti olmayan herkese bu yazı dizisini okumasını tavsiye ederim. İslam iktisadı yaklaşımında paranın tarihi ve parasal uygulamalar hakkında çalışma yapan bir akademisyen olarak, bu vesileyle Ferguson’un söz konusu çalışmasındaki bazı bulgularına kısaca katkıda bulunmak isterim. İslam ...

Devamı... »

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi –3

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 1 Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 2 Ferguson’ a göre finans sisteminin gelişmesinde bankaların ve bankacılığın doğmasından sonra gelen adım tahvillerin ve tahvil piyasalarının doğmasıydı. Bugün tahvil piyasaları, tahvil alım-satımında olmasak bile, iki nedenle hepimizin hayatını etkiliyor: 1) Emeklilik için biriktirdiğimiz paraların büyük kısmı tahvil piyasalarında değerlendiriliyor (yani tahvile yatırılıyor), 2) Tahvil piyasasının devasa ve ...

Devamı... »

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 2

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 1 Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi  – 3 Niall Ferguson’ un dünya finans tarihi paranın vazgeçilmezliğini özellikle vurguluyor. Tarih boyunca, dinî radikallerden (Thomas More) seküler radikallere (F. Engels ve Karl Marx), komünistlerden aşırı sağcılara, dinistlerden hippilere parasız bir dünya hayali kuranlar hep oldu. Gelecekte de bunu hayal edenler mutlaka çıkacaktır. Ancak, geleneksel ve modern hiçbir toplum ...

Devamı... »

Faiz Oranları Piyasaları ve Dış Ticareti Nasıl Etkiler?

Bilindiği gibi ülkemizdeki tüm bankaların, merkez bankası nezdinde hesaplarının bulunması kanunî bir zorunluluktur. Merkez bankası bu hesaplara gecelik faiz öder, fon talep edenlere de belli bir faiz oranında kredi açar. İşte merkez bankası faiz oranları denen şey bunlardır: İlkine merkez bankası fonlama faizi (fonlama maliyeti) ya da politika faizi, ikincisine de merkez bankası borçlanma faizi denebilir. Bu faiz oranları birlikte ...

Devamı... »

2017 İlk Çeyreği: Ekonomi Doğal Yörüngede

2016’nın ekonomik defterini kapatırken (I) 2017 için neden iyimser olduğumu da ifade etmiştim. TÜİK’in bugün yayınladığı veriler (II) bu iyimserliğimin yeterince rasyonel olduğuna işaret ediyor. Enflasyondan arındırılmış gayrisafi yurtiçi hâsıla 2017 birinci çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre % 5 arttı. Üretim yöntemiyle ve cari fiyatlar üzerinden gayrisafi yurtiçi hâsıla ise ilk çeyrekte % 14,3 artarak 641 milyar 584 ...

Devamı... »