Ekonomik Kriz

PTT’nin Başarısı

Özelleştirme 1980’lerde gündemimize girdi. Ancak bu konuyu neredeyse hep kusurlu bir bakış açısı ile ele aldık. Ne yazık ki, devletin ekonomik girişimlerinin özelleştirilmesi için gerekçe ağırlıklı olarak onların zarar etmesine dayandırıldı. Rekabet, yenilikçilik, girişimcilik, verimlilik, siyasal istismar konuları arka planda kaldı. 90’larda devletin sağladığı haksız rekabet avantajlarına rağmen zarar edebilecek kadar beceriksiz kimi işletmeler, 2000’lerde bu avantajları sonuna kadar sömürerek ...

Devamı... »

Regülasyonları Azaltmadan Üretim Ekonomisine Geçilemez

Son dönemde sıkça kullanıldığını fark ettiğim bir kavram var. Üretim ekonomisi. Sanırım bu kavramdan çoğunluğun anladığı şey, bol mal ve hizmet üreten, istihdam yaratan dinamik bir ekonomiye sahip olmak. Ekonomi yetkililerimizin, güvenilir limanlar arayan yatırımcıları, küresel markaları Türkiye’ye davet eden açıklamaları çok güzel. Fakat Türkiye üretim ekonomisi için uygun bir habitat sunuyor mu acaba? The Heritage Foundation’ın 2020 yılındaki ekonomik ...

Devamı... »

Koronavirüs salgını sosyalist ideolojiyi nasıl çökertiyor?

Sosyalist kafanın dünyaya bakışı ilginç. Türkiye’nin sosyalistleri daha da ilginç. Avrupa’da bir-iki ülkede sosyal demokrat veya sosyalist partiler seçim kazanacak olsa hemen dünyanın sosyalizme kaymakta ve sosyalizmin zamanının gelmekte olduğu yolunda taşkın sevinç yansıtan yorumlar yaparlar. Bugünlerde de korona virüsü salgınının kapitalizmin yanlış ve zararlı olduğunu gösterdiğini, kapitalizmin bu tür problemlerle baş edemeyeceğini, bundan dolayı çökmekte olduğunu iddia ediyorlar. Bazen ...

Devamı... »

Para Her Derdin İlacı mıdır?

Koronavirüs salgını bireylerin ve toplumların hayatının hemen her alanını menfi etkiliyor. Bu alanlardan biri, elbette, başka her alanla iç içe geçmiş ve çoğu şeyin temeli olan ekonomi. Ekonomi deyince, insanların aklına, genellikle ve çoğu zaman, maalesef, sadece para geliyor. Para bulunursa ve herkesin eline para geçerse ekonomik problemlerin –ve dolayısıyla sonuçlarının- ya hiç doğmayacağı ya ağırlaşmayacağı ya da kolayca çözüleceği ...

Devamı... »

Kriz Zamanında Ekonomik Teori – Peter J. Boettke

Çeviren: Ünsal Çetin Ludwig von Mises benim kanaatimce 20. Yüzyıl’ın halen en büyük ekonomik analistidir. Keskin, nüfuz edici ve fakat etraflıca düşünen birisiydi. Onun sosyalizm eleştirisi belirleyici oldu ve para ve kredi manipülasyonuna dair fiyat teorisi izahatı, ileri sürüyorum ki, makroekonomik istikrarsızlığı açıklayan ekonomik bir teori olarak en güçlü tezdir. Analiz için ekonomik araçları kullanabilen –psikolojik, rastlantısal şoklar vb.– başka ...

Devamı... »

Kriz Durumunda Fiyat Yükseltmek

Bu yazı 4 Temmuz 2016 tarihinde Hür Fikirler’de yayınlanan aynı başlıklı yazımın Covid-19 salgını bağlamında güncellenmiş halidir. Çin’de başlayan ve merkez üssü Avrupa’ya kayan koronavirüs salgını bariz bir halk sağlılğı problemi olmasının yanı sıra ekonomik bir problem olarak da insanlığı tehdit ediyor. Hastalıkla mücadele etmek için uygulamamız gereken sosyal mesafe ve karantina pek çok ekomomik aktiviteyi durdurmuş halde. Özellikle kuru ...

Devamı... »

Hükümetin Ekonomi Politikasındaki Temel Hata

Yirmi yıla yaklaşan AK Parti iktidarları döneminde hiç bir zaman AK Parti’nin saf ve tam piyasacı bir parti olduğu ve tam manasıyla liberal bir ekonomi politikası izlediği iddiasında bulunmadım. Başka alanlarda olduğu gibi ekonomi alanında da artıları ve eksileri olduğunu gördüm, bunlarla ilgili tespit ve tahlillerimi yazdım. Şimdi de aynı yerdeyim. AK Parti felsefî liberallerin bildiği ve savunduğu anlamda serbest ...

Devamı... »

Bireysel Gelişme, Toplumsal Yarar ve Vergilendirme

AKP gelir vergisinin en üst dilimini (yıllık geliri 1 milyondan fazla olanlar) yüzde 35’ten 40’a çıkaran bir tasarı üzerine çalışıyormuş. Artan oranlı vergi alınmasına karşıyım. Daha fazla kazananların topluma daha fazla borçlu olduğu düşüncesi saçmadır. Yahut yüksek gelir sahibinin, hak edilmemiş bir imtiyazın tazminatı bâbında daha fazla vergilendirilmesi de saçma… Tersinden düşünelim: Ülkeye daha fazla katma değer kattığı için daha ...

Devamı... »

Liberalizm ve Altın Standardı

Liberal düşünceyi 20. Yüzyıl’ın ikinci yarısında Avusturya, Şikago ve Kamu Tercihi okulları ayağa kaldırdı. Bu üç okul büyük bir fikri geleneği çağın gereklerine göre yeniden ele aldı. Onu güncelledi, geliştirdi. Liberal demokrasi dediğimiz ‘sınırlı devlet ve serbest piyasa’ sisteminin çok daha teferruatlı bir anatomisini sundu. Bu üç okulun devletçiliğe, Keynesyenizme, neo–merkantilizme, sosyalizme ve faşizme karşı fikir savaşı kusursuz ve kesin ...

Devamı... »

Enflasyonun Nedeni

Naçizane, yazılarımın çoğu para politikası ve makroekonomi hakkında. Daha geniş bir literatürü okuyor olmama rağmen, yazı çalışmalarım bu konuda yoğunlaştı. Enflasyonun nedeni hakkındaki bu yazının belki de para politikasına dair yazılarımın ilki olması gerekirdi. Ama hayatın, gündemin zorlukları ve öncelikleri nedeniyle bugüne kaldı. Geç olması hiç olmamasından iyidir diyelim. Fiyat seviyelerini belirleyen iki ana etken vardır. Birisi, üretim faktörleri toplam ...

Devamı... »