Ekonomi

Milton Friedman’ın Türkiye Ziyareti

İktisatçıların anılarını okumak özel olarak ilgi alanıma giriyor. Hem mesleki deneyimlerini aktarmalarını hem de içinde oldukları dönemi nasıl yorumladıklarını görmek hoşuma gidiyor. Bu kapsamda Oktay Yenal’ın İş Bankası Kültür Yayınları’nda yayımlanan nehir söyleşi kitabını da aynı dikkatle okudum. Bu söyleşiden birçok şaşırtıcı şey öğrendim. Özellikle Yenal’ın büyük iktisatçı Milton Friedman ile olan anısı bana çok ilginç geldi ve bu yazının ...

Devamı... »

Kira Düzenlemesi ve Fiyat Kontrolleri

Ludwig von Mises’e göre ekonomi insan eylemi ile ilgili bir disiplindir. İnsanın fıtratından kaynaklanan eylemler toplumdaki ekonomik süreçlerin belirleyicisidir. Bu eylemler ve eylemlerden doğan neticeler adeta doğa kanunu gibidir. Doğa kanunlarının insan eliyle değiştirilmesi imkânsızdır. İnsan fıtratını hiçe sayan ve ekonomik hayatı merkezî bir akılla yönetmeye çalışan ideolojiler istisnasız olarak sefalete ve otoriterliğe yol açmıştır. Geçen gün bir gazetenin ana ...

Devamı... »

Piyasada Garip Bir Heyula: Fahiş Fiyat

2018 Yılında Başlangıç Sene 2018. Fiyat artışları baş göstermeye başlamıştı. Medyaya 24 soğan deposuna baskın yapıldığı haberi düştü. Hepimiz güldük. Oysa piyasa daha 2018 yılında bizlere sinyal gönderiyordu. Piyasa bizlere bugünleri mumla arayacaksınız demeye başlamıştı. Dinlemedik. Daha sonra enflasyonun nedeni zincir marketlermiş gibi etrafta delice bir fikir dolaştı. Piyasada Türk halkını aç bırakma savaşına giren zincir marketlerin olduğu fikri hayal ...

Devamı... »

Yapmalı mı Yapmamalı mı?

Türkiye’nin son 20 yıldaki en büyük ekonomik tartışması, Akparti hükümetlerinin gerçekleştirdiği “yap-işlet-devret” modeliyle yapılan yatırımlar oldu. Bu yatırımlar arasında yollar, köprüler, havaalanları, şehir hastaneleri, enerji santralleri var. Bunlardan en son faaliyete geçeni 18 Mart Çanakkale köprüsüyle tartışmalar daha da alevlendi. Bu tür yatırımlar dünyanın her tarafında uygulanıyor. Sanırım böyle yatırımlara bizim ülkemizdeki gibi karşı çıkışlar olmuyordur. Muhaliflerin bu yatırımlara karşı ...

Devamı... »

Türkiye’de Demokrasi Kurulmalı mı Geliştirilmeli mi?

Türkiye’de siyasî muhalefet ile onun sivil toplumdaki müttefikleri ve destekçileri ikide bir Türkiye’de demokrasinin kurulmasının şart olduğunu ve kendilerinin ana ve asıl hedeflerinin bunu gerçekleştirmek olduğunu söylüyor. Meselâ altılı ittifak ortak açıklamalarında erken veya zamanında yapılacak seçimlerde iktidarı devireceklerini ve kendi iktidarlarında ülkede demokrasinin tesis edileceğini öne sürüyor. Muhalefet partilerinin tek başlarına yaptıkları açıklamalarda da Türkiye’de demokrasi eksikliği olduğu görüşünü ...

Devamı... »

Marx’ın Devleti Sönümlenir mi?

Geçenlerde değerli meslektaşım Ufuk Uras ile Liberal Düşünce Topluluğu’nun youtube kanalında özgürlük ile sosyalizm ilişkisi üzerine güzel bir tartışma yaptık. Tartışmamızda Ufuk Uras Marx’a ve Marx’ın ‘devletin sönümlemesi’ tezine ilişkin bir söz kullandı. Daha doğrusu bu teze inandığının işaretini verdi. Kısaca hatırlayalım, Marksist teoriye göre önce proleterya diktatörlüğü kurulacaktır. Bu geçici safhada komünist topluma, yani mülkiyetin tamamen kamulaştırıldığı, tüm özel ...

Devamı... »

Zeytin mi Maden mi?

Baştan söyleyeyim, bu şekilde bir sual sormak elbette yanlış. Zira bu soruş tarzı, bu şeylerden biri için diğerinden tamamen vazgeçilmesi gerekiyormuş gibi bir izlenim uyandırıyor. Oysa durum bu değil. Yani bir ‘ya hep ya hiç’ durumuyla karşı karşıya değiliz. Tartışılan konu tüm zeytinlik alanlarda değil sadece maden bulunan yerlerde madencilik faaliyetlerine izin verilmesi veya verilmemesi. Başka bir deyişle, ilgili yönetmelikte ...

Devamı... »

Dolaşan ve Büyüyen, Zincire Vurulmuş bir Leviathan – Pierre Lemieux

Çeviren Atilla Yayla The Narrow Corridor: States, Societies, and the Fate of Liberty, Daron Acemoglu ve James A. Robinson, 576 s.; Penguin Press, 2019. MIT iktisatçısı Daron Acemoğlu ve Şikago Üniversitesi iktisatçısı James Robinson tarafından kaleme alınan The Narrow Coridor (Dar Koridor) adlı kitap 2019’da yayınlandı ve o günden beridir artan “devlet kapasitesi” çağrılarını desteklemek için kullanılmakta. Kitap ilk çıktığında ...

Devamı... »

Devletin Hayatı Ucuzlatma Kararı: 1938-2022 Karşılaştırması

Pahalılık ve enflasyon kavramları birbiriyle yakın ilişkilidir fakat aynı şey değildir. Yüksek enflasyonun olmadığı zamanlarda bile alım gücünüz azalıyorsa hayat sizin için pahalı hale gelir. Türkiye, yüksek enflasyon ile her zaman karşılaşmasa da hayat pahalılığı her zaman bir problemdi. Son yıllarda istikrarlı bir ekonomiye alışan Türkiye’de en ucuz yiyecek olarak bilinen sebzelerin fiyatlarının inanılmaz yükselişi öncelikle herkesi şaşırttı. Ardından elektronik ...

Devamı... »

İspanyol Gribinden Kovid-19’a

Hüseyin Rahmi’nin 1919 yılında yayınlanan Hakka Sığındık isimli romanında Birinci Dünya Savaşı’nın ertesinde İspanyol nezlesinin İstanbul’da yarattığı dehşeti kullanarak mahallenin iki zengininden para sızdırmaya çalışan Abdal Veli’nin hikâyesi anlatılır. Hikâye öyle enteresandır ki salgını unutur, okudukça gülümseten bir polisiye içinde buluruz kendimizi. Hüseyin Rahmi’nin romanda ‘nezle’ diye bahsettiği, 1918-1920 yılları arasında dünyayı saran bir grip salgınıdır, esasen. Birinci Dünya Savaşı ...

Devamı... »