Hükumet Sistemleri

Siyasî mi, Sembolik mi?

İngiltere’de parlamenter demokrasinin şekillenmesinde Tacın iktidar yetkilerinin zaman içinde Parlamento içinden çıkan kabine başkanına geçmesi önemli bir eşiği oluşturur. Böylece yönetici olarak kralın yetkileri büyük ölçüde elinden alınmış, sembolik bir devlet başkanına dönüştürülmüş ve sorumluluğu da kaldırılmıştır. Hükümetin başı olarak başbakan asıl yürütme iktidarını elinde bulundur, bu iktidarı belli bir ...

Devamı... »

Başkanlık Sistemini Nasıl Anlatmalı?

Türkiye’de 1 Kasım seçimlerinden sonraki dönemde yeni anayasa ve başkanlık sistemi konusu tekrardan yoğun bir şekilde gündeme geldi. Konu biraz tartışıldı, iktidar ve muhalefet partileri bu konuda karşılıklı fikirler beyan etti. Fakat daha sonraki süreçte meselenin yeterince kamuoyunun gündeminde kalmaya devam ettiği söylenemez. Bu konunun salimen sonuçlandırılabilmesi için, anayasal konuların ...

Devamı... »

Başkanlık sistemini konuşmak

 Biz aslında bir sistem tartışması yapmıyoruz. Sorunu kişiler üzerinden, daha doğrusu bir kişi üzerinden tartışıyoruz. Erdoğan’ı sevenler ve sevmeyenler olarak bölünmüş bir tartışma bu. Erdoğan’ı sevip de başkanlık sistemine karşı olanlara veya sevmeyip de başkanlık sistemini savunanlara pek rastlamıyoruz. Öte yandan, hükümet sistemlerine abartılı bir iyilik veya kötülük atfediyoruz. Ülkedeki ...

Devamı... »

Etyen Mahçupyan – Başkanlığa zaten geçmedik mi?

Yönetim sisteminde kalıcı ve meşru bir yenileşme yaşamak zorunda olduğumuz konusunda herkes hemfikir. 1982 Anayasası bugüne dek yapılan yüz küsur değişikliğe rağmen ve belki biraz da o sayede Türkiye’yi taşımaktan aciz. Ancak bütün bu değişiklikler kendi içinde tutarlı olsaydı bile durum değişmeyecekti. Çünkü şu anki anayasanın en büyük handikabı dibaceye ...

Devamı... »

Etyen Mahçupyan – Başkanlık niçin anlamlı?

Parlamenter rejimler bugün halen dünyanın birçok ‘demokrasisinde’ varlığını sürdürse de hızla yıpranıyorlar. Bunun temel nedeni parlamenter sistemin onu meşru kılan teoriyi doğrudan ihlal etmesidir. Liberal demokrasi anlayışına göre yasama, yürütme ve yargının birbirinden bağımsız olması gerekiyor, çünkü ancak böyle bir durumda halkın doğrudan ve dolaylı bir denetim yeteneği elde etmesi ...

Devamı... »

Türkiye’ye Özgü Bir Başkanlık Modeli Neden Olmasın ki?

Türkiye’de hükümet sistemi arayışlarında, bazı çevreler, kutsal bir sistem imiş gibi parlamenter sisteme dört elle sarılırken, bir diğer kesim de başkanlık sistemi olacaksa mutlaka ABD’de cari olan sistem olmalıdır; bu sistemden zerre kadar sapma olursa sistem yozlaşır demektedirler. Bir üçüncü kesim de mutlaka Türkiye’ye mahsus bir başkanlık modeli olmalıdır demektedir. ...

Devamı... »

Türkiye için hükümet sistemi arayışları

Ülkemizde Cumhuriyet’in yaşı bir asra yaklaştığı halde, hâlâ sistem temelli sorunlar tartışılmaktadır. Türkiye Devleti’nin kuruluşunda denenen ilk sistem, “meclis hükümeti”dir. 1924 Anayasası’nda meclis hükümeti-parlamenter hükümet karması bir yapı ortaya çıkmıştır. 1909–1920 arası dönem ile 1961 ve 1982 anayasalarında parlamenter sistem tatbik edilmiştir. Son 30 küsur yıllık süre içerisinde başta Süleyman ...

Devamı... »