Hükumet Sistemleri

ABD’yi Kim Yönetiyor

Bu soruya yönelik izahata geçmeden önce, ABD’deki federal devlet yapısına kısaca temas etmek istiyorum. Federal yapılı bu devlette, Federal yönetim yanında, bir de federe devlet yönetimleri mevcuttur. Özellikle halkın en fazla etkilendiği yönetimler, federe devlet yönetimleridir. Bu yazıdaki izahatlarıma konu olan federal yönetimdir. Federe devletler uluslar arası ilişkilerde hukukî kişiliği mevcut olmadığı, sadece iç hukuk açısından bir hukukî kişiliğe sahip ...

Devamı... »

Türkiye’de Başkanlık Sisteminin Başarısızlığı Tartışmaları

Her ne kadar Türkiye’de 2017 Anayasa Değişikliği ile başkanlık sistemi benimsendi ise de, bu sisteme hukuken ve fiilen geçiş 24 Haziran 2018 seçimleri ile olmuştur. Takriben bir yılı az bir süre aşan uygulama söz konusu. Bu bir yıllık başkanlık sistemi uygulamasına yönelik Cumhur ittifakı ile Millet ittifakından farklı değerlendirmeler geldi. Cumhur ittifakının değerlendirmesi, bu sistemin daha yeni olduğu, bu sebeple ...

Devamı... »

Sistemsizlik Meselesine Çözüm Önerisi Olarak Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi

Sistemsizlik Meselesine Çözüm Önerisi Olarak Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi Giriş Hükümet sistemi tartışmaları, bizim kadim tartışmalarımızdandır. Hükümet sistemi tartışmaları, Osmanlı’nın sonlarından günümüze kadar yapılagelmektedir. Bu tartışmalar pek çok soru ve cevap etrafında süregelmişse de bu tartışmalardan sivil bir netice hâsıl edilememiştir. Her defasında tartışmaları bitiren askerler olmuştur. Ülkede hangi hükümet sisteminin geçerli olacağına genellikle darbelerin ertesinde, askerler karar vermiştir. 2017 yılının ...

Devamı... »

Ciddiyet ile ciddiyetsizlik arasında

Çok önemli bir referanduma doğru gidiyoruz. Bu tür tarihî hadiselerin her kesimde ateşli tartışmalara sebep olması gayet olağan. Ancak, tartışmalarda sadece ateşe ihtiyacımız yok. En azından herkes ateş peşinde olmamalı. Bazılarımız da, hiç değilse arada sırada, soğukkanlı bir şekilde ve usulüne uygun argümantasyonla konuya yaklaşmalı. Ne yazık ki, “yetmez ama evet” diyen bir vatandaş olarak bu bakımdan muazzam bir hayal ...

Devamı... »

Anayasa değişikliğinin içeriği – 4

Anayasa değişiklik teklifinde en çok tartışılan maddelerden biri, cumhurbaşkanının görev ve yetkilerini düzenleyen 104. maddedir. Tamamen yeniden kaleme alınan bu maddeye yönelik eleştirilerin, cumhurbaşkanına verilen yetkilerden bilhassa ikisi üzerinde toplandığı görülüyor. Bunlardan birincisi, cumhurbaşkanının üst düzey kamu yöneticilerini ataması ve görevlerine son vermesidir. Öneri, üst düzey kamu yöneticilerinin atanmalarına ilişkin usul ve esasların da Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenleneceğini belirtiyor. Bu ...

Devamı... »

Bürokratik vesayet bitti mi?

Türkiye siyasetini değerlendirirken sadece siyasal iktidar üzerine odaklanan ve sahadaki tüm diğer aktörleri ve faktörleri görmekten özenle imtina eden bazı kişi ve çevreler, Türkiye’de bürokratik vesayetin bittiğini iddia ediyor. Bu görüşleri AK Parti ve Erdoğan nefretiyle birleşince, bürokratik vesayete dikkat çekenlere hakarete varan ifadelerle saldırıyorlar. Kemalist vesayetin artık muhayyel olduğunu; iktidarın yanlışlarını meşrulaştırmak veya örtmek için kullanıldığını ileri sürüyor. Gerçek ...

Devamı... »

Siyasî mi, Sembolik mi?

İngiltere’de parlamenter demokrasinin şekillenmesinde Tacın iktidar yetkilerinin zaman içinde Parlamento içinden çıkan kabine başkanına geçmesi önemli bir eşiği oluşturur. Böylece yönetici olarak kralın yetkileri büyük ölçüde elinden alınmış, sembolik bir devlet başkanına dönüştürülmüş ve sorumluluğu da kaldırılmıştır. Hükümetin başı olarak başbakan asıl yürütme iktidarını elinde bulundur, bu iktidarı belli bir siyasi parti adına ve onun programını hayata geçirmek için kullanır ...

Devamı... »

Başkanlık Sistemini Nasıl Anlatmalı?

Türkiye’de 1 Kasım seçimlerinden sonraki dönemde yeni anayasa ve başkanlık sistemi konusu tekrardan yoğun bir şekilde gündeme geldi. Konu biraz tartışıldı, iktidar ve muhalefet partileri bu konuda karşılıklı fikirler beyan etti. Fakat daha sonraki süreçte meselenin yeterince kamuoyunun gündeminde kalmaya devam ettiği söylenemez. Bu konunun salimen sonuçlandırılabilmesi için, anayasal konuların sürekli tartışılması, konuşulması, müzakere edilmesi gerekmektedir. Her ne kadar geniş ...

Devamı... »

Başkanlık sistemini konuşmak

 Biz aslında bir sistem tartışması yapmıyoruz. Sorunu kişiler üzerinden, daha doğrusu bir kişi üzerinden tartışıyoruz. Erdoğan’ı sevenler ve sevmeyenler olarak bölünmüş bir tartışma bu. Erdoğan’ı sevip de başkanlık sistemine karşı olanlara veya sevmeyip de başkanlık sistemini savunanlara pek rastlamıyoruz. Öte yandan, hükümet sistemlerine abartılı bir iyilik veya kötülük atfediyoruz. Ülkedeki egemenlik ilişkilerinden, siyasi kültürün etkisinden ve diğer faktörlerden bağımsız bir ...

Devamı... »

Etyen Mahçupyan – Başkanlığa zaten geçmedik mi?

Yönetim sisteminde kalıcı ve meşru bir yenileşme yaşamak zorunda olduğumuz konusunda herkes hemfikir. 1982 Anayasası bugüne dek yapılan yüz küsur değişikliğe rağmen ve belki biraz da o sayede Türkiye’yi taşımaktan aciz. Ancak bütün bu değişiklikler kendi içinde tutarlı olsaydı bile durum değişmeyecekti. Çünkü şu anki anayasanın en büyük handikabı dibaceye yansıyan arkaik ideolojik bakışı. Dibacenin ana metinle ilişkilendirilmesiyle birlikte, böyle ...

Devamı... »