Ekonomik Özgürlük

Piyasa Yemez, Güçlendirir!

Geçtiğimiz günlerde başlığının muhtevasından daha korkunç olduğunu düşündüğüm bir yazı yayınlandı. Ardan Zentürk tarafından kaleme alınan bu yazının başlığı “Piyasa sizi yer Sayın Erdoğan” idi. Karmakarışık olan, ilgisiz şeyler arasında muhayyel bağlar kuran yazı bazı önyargılar yanında piyasanın ne olduğu hakkındaki bilgisizliği ve bilgisiz kalma azim ve iştahını da olanca çıplaklığıyla yansıtmaktaydı (https://www.star.com.tr/yazar/sayin-erdogan-bu-piyasa-sizi-yer-yazi-1431272/). Yazıda elbette konunun epeyce karikatürize edilmesi söz ...

Devamı... »

İş Bankası Devletleştirilmeli mi?

Cumhurbaşkanı Erdoğan AK Parti’nin grup toplantısında İş Bankası’ndaki Atatürk hisselerinin Hazine’ye geçeceğini söyledi. “Bu İş Bankası Hazine’nin malı olacaktır” dedi. Bu sözler geçen yıl Eylül-Ekim aylarında da gündeme gelen ve sonra sönen tartışmaları tekrar alevlendirdi. Konunun ilki boyutu var: İş Bankası’ndaki Atatürk hisselerinin Hazine’ye devri ve Banka’nın tümüyle devletleştirilmesi. Finans sektörümüzün öncü kuruluşlarından İş Bankası’ndaki Atatürk hisseleri meselesi çok tartışmalı. ...

Devamı... »

Ekonomik Reform Tartışmalarına Bireyci Bir Katkı

Döviz kurlarındaki hızlı yükselişle birlikte ekonomide yapısal reform yapma önerileri kısık ama kararlı bir sesle yeniden dile getirilmeye başlandı. Peki, nedir bu yapısal reformlar ve bu reformların yapısal olmayanlarla arasındaki fark nereden kaynaklanmaktadır? Bu sorulara verilen kısa dönemli cevaplar, ödemeler dengesinin düzeltilmesi ve tasarruf oranlarının yükseltilmesine odaklanmaktadır. Uzun dönemli reformlar ise Türkiye’deki eğitim sisteminden sözü başlatıp, yüksek katma değer üretecek ...

Devamı... »

Müslümanların Bankacılık Tarihine Katkısı

Yakın zamanda Atilla Yayla, Niall Ferguson’un son çalışmalarından biri olan Paranın Yükselişi adlı kitabıyla ilgili, 3 köşe yazısından oluşan bir değerlendirme yayınladı. Kitabı okumaya vakti olmayan herkese bu yazı dizisini okumasını tavsiye ederim. İslam iktisadı yaklaşımında paranın tarihi ve parasal uygulamalar hakkında çalışma yapan bir akademisyen olarak, bu vesileyle Ferguson’un söz konusu çalışmasındaki bazı bulgularına kısaca katkıda bulunmak isterim. İslam ...

Devamı... »

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi –3

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 1 Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 2 Ferguson’ a göre finans sisteminin gelişmesinde bankaların ve bankacılığın doğmasından sonra gelen adım tahvillerin ve tahvil piyasalarının doğmasıydı. Bugün tahvil piyasaları, tahvil alım-satımında olmasak bile, iki nedenle hepimizin hayatını etkiliyor: 1) Emeklilik için biriktirdiğimiz paraların büyük kısmı tahvil piyasalarında değerlendiriliyor (yani tahvile yatırılıyor), 2) Tahvil piyasasının devasa ve ...

Devamı... »

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 2

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 1 Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi  – 3 Niall Ferguson’ un dünya finans tarihi paranın vazgeçilmezliğini özellikle vurguluyor. Tarih boyunca, dinî radikallerden (Thomas More) seküler radikallere (F. Engels ve Karl Marx), komünistlerden aşırı sağcılara, dinistlerden hippilere parasız bir dünya hayali kuranlar hep oldu. Gelecekte de bunu hayal edenler mutlaka çıkacaktır. Ancak, geleneksel ve modern hiçbir toplum ...

Devamı... »

Güven Bunalımından Rejim Belirsizliğine

Sene 2002. Hakkâri Dağ ve Komando Tugayı’nın Şemdinli’de yerleşik 3. Taburundayım. Tugay rütbeli personeli arasında bir atış müsabakası olacağı söylendi. Taburun bütün rütbeli personeli Gomane dağının dibinden akarak güneye, Irak’a doğru kıvrılan Şemdinli Çayı’nın hemen yanındaki atış alanına çağrıldı. Seçilen kişi il merkezindeki Tugaya bizim taburu temsilen gönderilecekti. Atış alanında tabur komutanımız önce tabanca atışı için teorik bir anlatım yaptı, ...

Devamı... »

Kamu Otoriteleri ve Ekonomik Hayat

  Kamu otoriteleri derken, devlet cihazını harekete geçirmeye yetkili politik otoriteyi ve politik otoritenin talimatıyla veya kendi başına harekete geçe(bile)n idarî-bürokratik yapıyı kastediyorum. Bu anlamda kamu otoriteleri ile ekonomi arasında nasıl bir ilişki ve etkileşim olmalı? Başka türlü sorayım: Kamu otoriteleri ekonomik hayatın akışını kanun çıkartarak, siyasî ve idarî kararlar alarak ve uygulayarak tam manasıyla veya ağırlıklı biçimde kontrol altına ...

Devamı... »

Tarih neye yarar?

  “Tarih tekerrürden ibarettir”, “İbret (ders) alınsaydı tarih tekerrür eder miydi!” gibi sözler geçmişin devamlı kendini tekrarladığını ifade eder. Gerçekten öyle midir? Tarih aynı olayların tekrar tekrar vuku bulmasından ibaret midir? Tarih insanlara bir şey söyler mi? Tarihe bakarak geçmişi tam olarak anlamamız, geleceği okumamız, tahmin etmemiz mümkün mü? Tarih disiplini son yıllarda büyük ilerleme kaydetti. Herşeyden önce ufkunu genişletti, ...

Devamı... »

Faiz Oranları Piyasaları ve Dış Ticareti Nasıl Etkiler?

Bilindiği gibi ülkemizdeki tüm bankaların, merkez bankası nezdinde hesaplarının bulunması kanunî bir zorunluluktur. Merkez bankası bu hesaplara gecelik faiz öder, fon talep edenlere de belli bir faiz oranında kredi açar. İşte merkez bankası faiz oranları denen şey bunlardır: İlkine merkez bankası fonlama faizi (fonlama maliyeti) ya da politika faizi, ikincisine de merkez bankası borçlanma faizi denebilir. Bu faiz oranları birlikte ...

Devamı... »