Ekonomik Özgürlük

Liberalizm ve Altın Standardı

Liberal düşünceyi 20. Yüzyıl’ın ikinci yarısında Avusturya, Şikago ve Kamu Tercihi okulları ayağa kaldırdı. Bu üç okul büyük bir fikri geleneği çağın gereklerine göre yeniden ele aldı. Onu güncelledi, geliştirdi. Liberal demokrasi dediğimiz ‘sınırlı devlet ve serbest piyasa’ sisteminin çok daha teferruatlı bir anatomisini sundu. Bu üç okulun devletçiliğe, Keynesyenizme, neo–merkantilizme, sosyalizme ve faşizme karşı fikir savaşı kusursuz ve kesin ...

Devamı... »

Ticaret Niçin ve Nasıl Doğaldır?

Ticaret insanın yeryüzündeki hayat hikâyesi boyunca var oldu. Ticaret toplumu adı verilen toplumların doğmasından çok önce, avcı toplayıcılıkla yaşayan ilkel kabile toplumlarında da iptidaî tarım üretimi ve besicilikle hayatta kalan insan toplumlarında da ticaret vuku buldu. Günümüzde ise ticaretin olmadığı bir insan toplumu hayal dahi edilemez. Daha çarpıcı ifade etmek istersek şöyle diyebiliriz: İnsan ticaret yapan bir canlıdır ve bu ...

Devamı... »

İnanmak ve Bilmek

Geçenlerde Kemalettin Taş’ın Din ve Toplum Görüşleriyle Cemil Meriç adlı kitabını (İstanbul: Rağbet Yayınları, 2017) okurken Türk düşünce hayatında iz bırakan isimlerden Cemil Meriç ile Peyami Safa arasındaki ilginç bir fikir farkına tesadüf ettim. Fark, Hindistan’a ve Şark’a bakışlarında. Cemil Meriç Hindistan’ın “Dünyayı teorik ve pratik olarak en aşırı biçimde inkâr eden din ve ahlâk sistemlerinin beşiği” olduğunu düşünen M. ...

Devamı... »

Türkiye’de Eğitim Politikası ve Suriyeliler’in Türk Ekonomisine Katkısı

Makalemizin başlığı, birbiri ile ilgisiz gibi görünen “iki kısım”dan oluşuyor. Birincisi, eğitim politikası, ikincisi Suriyeliler’in Türk ekonomisine katkıları. Ama esasen her ikisi de birbiri ile ilişkili konulardır; şöyle ki: Önce eğitim sistemindeki sakatlık üzerinde durmak istiyorum. Burada, eğitim sisteminin bütününe taalluk eden sakatlık üzerinde değil, Suriyeliler’in ekonomik hayatımıza katkı sağlaması için zemin teşkil eden yönü üzerinde durmak istiyorum. Eğitimin, bir ...

Devamı... »

Öğrenci – Tam ve Kendiliğinden Doğan Düzen – Mesut Koçak

Kendiliğinden doğan düzen, Hayek’in açıklamasıyla, insan tasarılarının değil, insanın kendisinin bile farkında olmadığı güçlerin ortaya çıkarttığı bir süreçtir. Hayek’e göre iktisadın istikametini belirleyen bu süreç, çatışan çıkarların ve ortaklaşa faydalara dair kural ve ilkelerin uzlaşabildiği bir ortam yaratmaktadır. İnsanlık olarak, toplumun gündelik yaşam içerisinde rutin şekilde gerçekleştirmiş olduğu eylemleri düzenli bir biçimde planlama ve koordine etme dürtüsüne sahibiz. Sistem, düzen, ...

Devamı... »

Liberal İktisadın Türkiye’deki Makûs Tarihi

İktisat sosyal bilimler arasında ayağı yere nispeten sağlam basan bir dal olarak görülür. Bunu bir taraftan diğer sosyal disiplinlere nispetle daha erken doğmuş olmasına, diğer taraftan insanın en temel -hayatta kalmak için karşılanması gereken- ihtiyaçlarıyla ilgilenmesine borçludur. İktisat ilmi, bir iktisat düşünürü olarak bilinen ama aynı zamanda bir ahlâk filozofu olan Adam Smith’in 1776’da yayınlanan Milletlerin Zenginliği kitabıyla doğdu. Smith, ...

Devamı... »

Kapitalizme Saydırmanın Cazibesi

Daha önce de yazmıştım, ‘kapitalizm’ sevdiğim ve hazzetiğim bir kelime değil. Sosyalizmle karşılaştırıldığında yaptığı çağrışım çok yanlış ve itici. Sosyalizm kamu yararını ve iyiliğini kapitalizm ise dar bir çevrenin çıkarını ve iyiliğini çağrıştırıyor. Oysa, gerçek tam tersi. Birçok kimse ‘kapitalizm’ teriminin mucidinin Marx olduğunu düşünür. Bazıları da terimin bu sistemi savunalar tarafından  geliştirildiğini zanneder. Marx hakkındaki yanılgının sebebi Capital adlı ...

Devamı... »

Enflasyonun Nedeni

Naçizane, yazılarımın çoğu para politikası ve makroekonomi hakkında. Daha geniş bir literatürü okuyor olmama rağmen, yazı çalışmalarım bu konuda yoğunlaştı. Enflasyonun nedeni hakkındaki bu yazının belki de para politikasına dair yazılarımın ilki olması gerekirdi. Ama hayatın, gündemin zorlukları ve öncelikleri nedeniyle bugüne kaldı. Geç olması hiç olmamasından iyidir diyelim. Fiyat seviyelerini belirleyen iki ana etken vardır. Birisi, üretim faktörleri toplam ...

Devamı... »

Su Fiyatları Niye Artırılmalı?

Demokrasinin kusursuz bir yönetim biçimi olduğu inancı pek yaygın. O kadar ki demokrasi bir tür kutsallık kazanmış durumda. Oysa demokrasinin de kusurları var. Demokratik siyaset de bazen toplumlara zarar verebilir. Bu hakikatin birçok önemli örneği mevcut. Yakın geçmişte karşımıza çıkan güncel bir örnek büyük şehirlerde su fiyatlarında indirim yapılması. İzmir’de su fiyatları indirildi. Ankara’da da. İstanbul’da bu yönde vaatler vardı. ...

Devamı... »

Suriyeliler Yerel İşsizliğe Sebep Oluyor mu?

Son dönemde, özellikle sosyal medyada, Suriyelilerin, Türkiye’deki işsizlik oranının artış nedeni olarak gösterildiği açıklamaların çoğaldığını gözlemliyoruz. Suriyelilerin, Türkiye’deki yerel halkın işini elinden aldığı, yerel halkın çalışabileceği işleri çok daha düşük ücretlere yaptıkları için haksız rekabet yarattıkları, onlar çalıştıkları için de yerel halkın işsiz kaldığı vb. birçok argüman duyuyoruz. Peki gerçekten Suriyeliler işlerimizi elimizden alıyor mu? Göçmenlere ilişkin bilinen en meşhur ...

Devamı... »