Ekonomik Özgürlük

Pazarcıya Karşı Devletçi

‘Pazarcı’ diyoruz onlara. Bakkal veya manav da olabiliyorlar. ‘Pazarcı’ harfi harfine okunduğunda ‘piyasacı’ ile aynı kapıya çıksa da, onlardan serbest piyasa ekonomisinin radikal savunucusu olmalarını bekle(ye)miyoruz. Hatta son yazımda bahsettiğim gibi piyasa düşmanı tacirlerin, koyu devletçi iş adamlarının varlığı bir gerçek. Esnafımız bugünlerde neye uğradıklarını şaşırmış durumdalar. Bu ülke 90’larda dörtnala enflasyonu yaşadı. Ama o günlerde dahi, bu kadar kesif ...

Devamı... »

Piyasa Sorun Çözer!

Serbest piyasa ekonomisi ve sonuçları üzerinde ne kadar durulsa az. Zira bir taraftan ekonomik refahımız diğer taraftan özgürlüğümüz ve demokrasimiz sıkı sıkıya ona bağlı. Ne yazık ki piyasa ekonomisinin ne olduğunu, nasıl işlediğini ve insanlar için niçin hayatî derecede önem taşıdığını kavrayamamak her kanatta ekonomik devletçiliğin ve onun kaçınılmaz sonucu olarak genel devletçi eğilimlerin yükselmesine yol açıyor. Piyasa ekonomisini kavramanın ...

Devamı... »

Tanzim Satışlar ve Ekonomik Anlayışımız

Tanzim satışlarla ilgili tartışmalar, yeterince derin olmamasına rağmen, çok öğretici. Bu tartışmalar ülkemizdeki siyaset ve ekonomi kültürünün baskın unsurlarının ortaya çıkmasını sağladı. Siyasete ve ekonomiye yaygın bakış tarzımıza adeta ışık tuttu. Bu yüzden, bir tür turnusol kâğıdı fonksiyonunu üstlendi. Bu tartışmalara değerlendirmek ve kendi görüşlerimi -kolaylık sağlamak, karışıklığı önlemek ve hiç bir noktayı gözden kaçırmamak için- madde madde sıralamak istiyorum. ...

Devamı... »

Piyasa Yemez, Güçlendirir!

Geçtiğimiz günlerde başlığının muhtevasından daha korkunç olduğunu düşündüğüm bir yazı yayınlandı. Ardan Zentürk tarafından kaleme alınan bu yazının başlığı “Piyasa sizi yer Sayın Erdoğan” idi. Karmakarışık olan, ilgisiz şeyler arasında muhayyel bağlar kuran yazı bazı önyargılar yanında piyasanın ne olduğu hakkındaki bilgisizliği ve bilgisiz kalma azim ve iştahını da olanca çıplaklığıyla yansıtmaktaydı (https://www.star.com.tr/yazar/sayin-erdogan-bu-piyasa-sizi-yer-yazi-1431272/). Yazıda elbette konunun epeyce karikatürize edilmesi söz ...

Devamı... »

İş Bankası Devletleştirilmeli mi?

Cumhurbaşkanı Erdoğan AK Parti’nin grup toplantısında İş Bankası’ndaki Atatürk hisselerinin Hazine’ye geçeceğini söyledi. “Bu İş Bankası Hazine’nin malı olacaktır” dedi. Bu sözler geçen yıl Eylül-Ekim aylarında da gündeme gelen ve sonra sönen tartışmaları tekrar alevlendirdi. Konunun ilki boyutu var: İş Bankası’ndaki Atatürk hisselerinin Hazine’ye devri ve Banka’nın tümüyle devletleştirilmesi. Finans sektörümüzün öncü kuruluşlarından İş Bankası’ndaki Atatürk hisseleri meselesi çok tartışmalı. ...

Devamı... »

Ekonomik Reform Tartışmalarına Bireyci Bir Katkı

Döviz kurlarındaki hızlı yükselişle birlikte ekonomide yapısal reform yapma önerileri kısık ama kararlı bir sesle yeniden dile getirilmeye başlandı. Peki, nedir bu yapısal reformlar ve bu reformların yapısal olmayanlarla arasındaki fark nereden kaynaklanmaktadır? Bu sorulara verilen kısa dönemli cevaplar, ödemeler dengesinin düzeltilmesi ve tasarruf oranlarının yükseltilmesine odaklanmaktadır. Uzun dönemli reformlar ise Türkiye’deki eğitim sisteminden sözü başlatıp, yüksek katma değer üretecek ...

Devamı... »

Müslümanların Bankacılık Tarihine Katkısı

Yakın zamanda Atilla Yayla, Niall Ferguson’un son çalışmalarından biri olan Paranın Yükselişi adlı kitabıyla ilgili, 3 köşe yazısından oluşan bir değerlendirme yayınladı. Kitabı okumaya vakti olmayan herkese bu yazı dizisini okumasını tavsiye ederim. İslam iktisadı yaklaşımında paranın tarihi ve parasal uygulamalar hakkında çalışma yapan bir akademisyen olarak, bu vesileyle Ferguson’un söz konusu çalışmasındaki bazı bulgularına kısaca katkıda bulunmak isterim. İslam ...

Devamı... »

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi –3

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 1 Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 2 Ferguson’ a göre finans sisteminin gelişmesinde bankaların ve bankacılığın doğmasından sonra gelen adım tahvillerin ve tahvil piyasalarının doğmasıydı. Bugün tahvil piyasaları, tahvil alım-satımında olmasak bile, iki nedenle hepimizin hayatını etkiliyor: 1) Emeklilik için biriktirdiğimiz paraların büyük kısmı tahvil piyasalarında değerlendiriliyor (yani tahvile yatırılıyor), 2) Tahvil piyasasının devasa ve ...

Devamı... »

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 2

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 1 Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi  – 3 Niall Ferguson’ un dünya finans tarihi paranın vazgeçilmezliğini özellikle vurguluyor. Tarih boyunca, dinî radikallerden (Thomas More) seküler radikallere (F. Engels ve Karl Marx), komünistlerden aşırı sağcılara, dinistlerden hippilere parasız bir dünya hayali kuranlar hep oldu. Gelecekte de bunu hayal edenler mutlaka çıkacaktır. Ancak, geleneksel ve modern hiçbir toplum ...

Devamı... »

Güven Bunalımından Rejim Belirsizliğine

Sene 2002. Hakkâri Dağ ve Komando Tugayı’nın Şemdinli’de yerleşik 3. Taburundayım. Tugay rütbeli personeli arasında bir atış müsabakası olacağı söylendi. Taburun bütün rütbeli personeli Gomane dağının dibinden akarak güneye, Irak’a doğru kıvrılan Şemdinli Çayı’nın hemen yanındaki atış alanına çağrıldı. Seçilen kişi il merkezindeki Tugaya bizim taburu temsilen gönderilecekti. Atış alanında tabur komutanımız önce tabanca atışı için teorik bir anlatım yaptı, ...

Devamı... »