Ekonomik Özgürlük

2016 İnsani Gelişme Endeksi ve Türkiye

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), 2015 verilerini baz alarak 188 ülkenin doğumda beklenen yaşam süresi, beklenen öğrenim süresi, ortalama öğrenim süresi ve kişi başı GSMH’sine göre hazırladığı 2016 İnsani Gelişme Raporu’nu yayınladı. İnsani Gelişme Endeksi UNDP’nin 1990’dan bu yana BM üyesi ülkelerin üç temel boyuttaki ilerlemesini değerlendirmek üzere kullandığı bir ...

Devamı... »

Haksız Rekabet – 2

Haksız Rekabet – 1 Bir önceki yazımda yasama gücünü kullanarak bazı firmaları sektör dışına itmenin haksız rekabete engel değil, bilakis sebep olduğunu anlatmaya çalışmıştım. Aslında bu konu “korumacılık” başlığı altında iktisatçıların yüz yıllardır tartıştığı bir konudur. Adam Smith, David Ricardo ve Frederic Bastiat gibi klasik iktisat düşüncesinin baba isimleri korumacılığın ...

Devamı... »

Haksız Rekabet – 1

Bir piyasada, müşterilerini herhangi bir sebepten ötürü rakip firmalara kaptıran firmaların para kazanmaya devam edebilmesi için tüketiciyi kendilerine çekecek yeni bir neden yaratmaları gerekir. Bunu söylediğimde bir kişinin, ideolojinin veya bir siyasi otoritenin dayattığı bir kuraldan bahsetmiyorum. Doğal bir kuraldan bahsediyorum. Birisi işini sizden daha iyi yapıyorsa tüketici doğal olarak ...

Devamı... »

2016’nın Ekonomik Defterini Kapatırken

Gerçekten zor bir yıl oldu 2016. Adını domuzdan alan Temmuz ayının tam ortasında bir domuz sürüsü çıktı ortaya ve darbecilik, vatana ihanet, teröristlik gibi özelliklerin tek bir yapı altında başarıyla birleştirilebileceğini kanıtladı bize. Tek kelimeyle sarsıcı, unutulmaz bir yıldı. Ekonomik bakımdan yıla iyi başlamıştık. 2016 ilk çeyreğinde % 4,5 ve ...

Devamı... »

Bireysel Emeklilik ve Bireysel Sorumluluk

1 Nisan 2017 tarihinden itibaren kamuda çalışan ve yaşı 45’in altındakiler zorunlu olarak BES (Bireysel Emeklilik Sistemi)’e dâhil edildi.  Sistemin başlangıcı 2001 yılına dayanmaktadır. Sistem 2004’te toplumla aktif bir şekilde tanıştırılmış ve sisteme kitlesel katılımlar bu yıldan itibaren gerçekleştirmiştir. 2004’ten itibaren BES’i desteklemek ve 18 yaşından büyük tüm bireylerin sisteme ...

Devamı... »

Serbest piyasa düzensiz piyasa mıdır?

Bu yazımda serbest piyasa kavramı üzerindeki ısrarlı bir yanlış anlama eğilimine değinmek istiyorum. Biz iktisatçıların serbest piyasa dediği şey pek çok insan tarafından kuralsızlığın, düzensizliğin ve keyfiliğin hâkim olduğu; tüketicinin aldatılmasına hayli elverişli bir piyasa gibi algılanmaktadır. Yalnızca ekonomi biliminden hiç haberdar olmayan birinden duyulsa doğal karşılanabilecek olan bu algı ...

Devamı... »

Fındık Fiyatı Düşsün, Türkiye Uçsun!

Derin tefekkür ve kapsamlı araştırmalarım sonucunda ben de kendi saplantı konumu buldum. Sonra ‘o kadar fındıklı baklava yedim, neden bu daha önce hiç aklıma gelmedi, demek ki üzerinde düşünmeden yemişim’ diye söylenerek zekâmdan şüphe ettim ama olsun, sonunda bulmuştum işte. Hiç bulamayanlar varken bunu mesele etmeye değmezdi. Fındık ki insan ...

Devamı... »

Kapitalizmin İslami kökleri

Geçmişi değerlendirirken çoğu kez ekonomik faaliyetlerin önemini ıskalar ve geçmişi hamasi söylemlerle anlama-anlamlandırma çabası içine gireriz. Güçlü sezgilere sahip olanlarımız bile anlatılardaki gariplikleri sezse de çoğu kez genel havanın dışına çıkmaktan korkar. Entelektüel dünyamızda da pek çok önemli ismin gördüğü, bildiği pek çok gerçeği yarım ağızla, suya sabuna dokunmadan kıyıdan ...

Devamı... »

Para Alerjisi

Geçenlerde paradan bahseden tuhaf bir yazı okudum. Yazar, bugünkü batı uygarlığına şekil veren antik yunan düşüncesinde “soyut akıl” fikrinin bir fetiş, hatta bir put haline getirildiğini söylüyor sonra da bu soyut akıl fikrinin temelini paraya bağlıyordu. Ona göre insanlar değerli malları soyut(!) bir mübadele aracı olan para karşılığında değiştirmeye başladıkça ...

Devamı... »

Altyapı Yatırımlarında Piyasa Disiplini

2003 sonrası ekonomi politikası münekkitlerinin ne yazık ki ağır yetersizlik gösterdiği konulardan birisi de altyapı yatırımlarına ilişkin politikalar olmaktadır. Gericiliğe varan bir altyapı yatırımları düşmanlığı maalesef hâlen fikirler piyasamızda ve politik gündemimizde hak ettiğinden fazla bir dolaşım imkânına sahip. Öyle görünüyor ki, halen çok sayıda insan, eğitimli de olmalarına karşın, ...

Devamı... »