Ekonomik Özgürlük

Müslümanların Bankacılık Tarihine Katkısı

Yakın zamanda Atilla Yayla, Niall Ferguson’un son çalışmalarından biri olan Paranın Yükselişi adlı kitabıyla ilgili, 3 köşe yazısından oluşan bir değerlendirme yayınladı. Kitabı okumaya vakti olmayan herkese bu yazı dizisini okumasını tavsiye ederim. İslam iktisadı yaklaşımında paranın tarihi ve parasal uygulamalar hakkında çalışma yapan bir akademisyen olarak, bu vesileyle Ferguson’un söz konusu çalışmasındaki bazı bulgularına kısaca katkıda bulunmak isterim. İslam ...

Devamı... »

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi –3

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 1 Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 2 Ferguson’ a göre finans sisteminin gelişmesinde bankaların ve bankacılığın doğmasından sonra gelen adım tahvillerin ve tahvil piyasalarının doğmasıydı. Bugün tahvil piyasaları, tahvil alım-satımında olmasak bile, iki nedenle hepimizin hayatını etkiliyor: 1) Emeklilik için biriktirdiğimiz paraların büyük kısmı tahvil piyasalarında değerlendiriliyor (yani tahvile yatırılıyor), 2) Tahvil piyasasının devasa ve ...

Devamı... »

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 2

Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi – 1 Paranın Yükseltmesi ve Düşürmesi  – 3 Niall Ferguson’ un dünya finans tarihi paranın vazgeçilmezliğini özellikle vurguluyor. Tarih boyunca, dinî radikallerden (Thomas More) seküler radikallere (F. Engels ve Karl Marx), komünistlerden aşırı sağcılara, dinistlerden hippilere parasız bir dünya hayali kuranlar hep oldu. Gelecekte de bunu hayal edenler mutlaka çıkacaktır. Ancak, geleneksel ve modern hiçbir toplum ...

Devamı... »

Güven Bunalımından Rejim Belirsizliğine

Sene 2002. Hakkâri Dağ ve Komando Tugayı’nın Şemdinli’de yerleşik 3. Taburundayım. Tugay rütbeli personeli arasında bir atış müsabakası olacağı söylendi. Taburun bütün rütbeli personeli Gomane dağının dibinden akarak güneye, Irak’a doğru kıvrılan Şemdinli Çayı’nın hemen yanındaki atış alanına çağrıldı. Seçilen kişi il merkezindeki Tugaya bizim taburu temsilen gönderilecekti. Atış alanında tabur komutanımız önce tabanca atışı için teorik bir anlatım yaptı, ...

Devamı... »

Kamu Otoriteleri ve Ekonomik Hayat

  Kamu otoriteleri derken, devlet cihazını harekete geçirmeye yetkili politik otoriteyi ve politik otoritenin talimatıyla veya kendi başına harekete geçe(bile)n idarî-bürokratik yapıyı kastediyorum. Bu anlamda kamu otoriteleri ile ekonomi arasında nasıl bir ilişki ve etkileşim olmalı? Başka türlü sorayım: Kamu otoriteleri ekonomik hayatın akışını kanun çıkartarak, siyasî ve idarî kararlar alarak ve uygulayarak tam manasıyla veya ağırlıklı biçimde kontrol altına ...

Devamı... »

Tarih neye yarar?

  “Tarih tekerrürden ibarettir”, “İbret (ders) alınsaydı tarih tekerrür eder miydi!” gibi sözler geçmişin devamlı kendini tekrarladığını ifade eder. Gerçekten öyle midir? Tarih aynı olayların tekrar tekrar vuku bulmasından ibaret midir? Tarih insanlara bir şey söyler mi? Tarihe bakarak geçmişi tam olarak anlamamız, geleceği okumamız, tahmin etmemiz mümkün mü? Tarih disiplini son yıllarda büyük ilerleme kaydetti. Herşeyden önce ufkunu genişletti, ...

Devamı... »

Faiz Oranları Piyasaları ve Dış Ticareti Nasıl Etkiler?

Bilindiği gibi ülkemizdeki tüm bankaların, merkez bankası nezdinde hesaplarının bulunması kanunî bir zorunluluktur. Merkez bankası bu hesaplara gecelik faiz öder, fon talep edenlere de belli bir faiz oranında kredi açar. İşte merkez bankası faiz oranları denen şey bunlardır: İlkine merkez bankası fonlama faizi (fonlama maliyeti) ya da politika faizi, ikincisine de merkez bankası borçlanma faizi denebilir. Bu faiz oranları birlikte ...

Devamı... »

McKinsey anlaşmasının kodları

  Türkiye ABD’de yerleşik Mckinsey uluslararası danışmanlık şirketiyle bir anlaşma imzaladı. Daha doğrusu bu şirketi kiraladı. Bazı çevreler bu iş anlaşmasını ekonominin ABD’ye teslim edilmesi olarak yorumladı. Bunun doğru olmadığı açık. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nca yapılan açıklamada da belirtildiği üzere şirket bir icra işi yapmayacak. Sadece devletçe ilân edilen hedeflere ulaşmaya yönelik çabaları izleyecek ve tarafsız raporlar hazırlayacak. Hem ABD’de ...

Devamı... »

Seçim vaatleri üzerine: Patron çıldırdı!

Hani  bazen çarşıda veya  şehrin içindeki ana yollarda, mağaza önlerinde büyükçe bir bez afişe yazılmış bir şey görür bakışlarımızı oraya yöneltiriz: “Patron çıldırdı”. Bunun devamında da “zararına satışlar, inanılmaz sayıda taksit, kefilsiz senetsiz, kredi kartsız bilmem kaç ay vade…” vb. yazıları okuruz. Yine pek çoğumuz bu “çılgın” teklifi görmek için başımızı mağazanın içine uzatırız. Tabiî ki bu çılgınlık bir pazarlama, ...

Devamı... »

Bitcoin caiz mi?

  Bitcoin, 2017 yılının Aralık ayında yaşadığı olağanüstü değer artışından beri gündemimizde. Dünyanın para konusunda belki de yeni bir döneme girmesinin öncülüğünü yapmakta olan bu dijital para birimi, her yerde tartışıldığı gibi ülkemizde de tartışılıyor. Türkiye’deki nüfusun çoğunluğunun müslüman olması sebebiyle ülkemizdeki tartışmalar bazen tabiî olarak bu paraları kullanmanın dinî boyutuna doğru kayıyor. Öyle ki başbakanlığa bağlı bir kamu kurumu ...

Devamı... »