Ekonomik Özgürlük

İnanmak ve Bilmek

Geçenlerde Kemalettin Taş’ın Din ve Toplum Görüşleriyle Cemil Meriç adlı kitabını (İstanbul: Rağbet Yayınları, 2017) okurken Türk düşünce hayatında iz bırakan isimlerden Cemil Meriç ile Peyami Safa arasındaki ilginç bir fikir farkına tesadüf ettim. Fark, Hindistan’a ve Şark’a bakışlarında. Cemil Meriç Hindistan’ın “Dünyayı teorik ve pratik olarak en aşırı biçimde inkâr eden din ve ahlâk sistemlerinin beşiği” olduğunu düşünen M. ...

Devamı... »

Türkiye’de Eğitim Politikası ve Suriyeliler’in Türk Ekonomisine Katkısı

Makalemizin başlığı, birbiri ile ilgisiz gibi görünen “iki kısım”dan oluşuyor. Birincisi, eğitim politikası, ikincisi Suriyeliler’in Türk ekonomisine katkıları. Ama esasen her ikisi de birbiri ile ilişkili konulardır; şöyle ki: Önce eğitim sistemindeki sakatlık üzerinde durmak istiyorum. Burada, eğitim sisteminin bütününe taalluk eden sakatlık üzerinde değil, Suriyeliler’in ekonomik hayatımıza katkı sağlaması için zemin teşkil eden yönü üzerinde durmak istiyorum. Eğitimin, bir ...

Devamı... »

Öğrenci – Tam ve Kendiliğinden Doğan Düzen – Mesut Koçak

Kendiliğinden doğan düzen, Hayek’in açıklamasıyla, insan tasarılarının değil, insanın kendisinin bile farkında olmadığı güçlerin ortaya çıkarttığı bir süreçtir. Hayek’e göre iktisadın istikametini belirleyen bu süreç, çatışan çıkarların ve ortaklaşa faydalara dair kural ve ilkelerin uzlaşabildiği bir ortam yaratmaktadır. İnsanlık olarak, toplumun gündelik yaşam içerisinde rutin şekilde gerçekleştirmiş olduğu eylemleri düzenli bir biçimde planlama ve koordine etme dürtüsüne sahibiz. Sistem, düzen, ...

Devamı... »

Dünyayı Kurtaran Merkez Bankaları

Öyle görünüyor ki merkez bankaları küresel ekonomiyi entegre bir enkaza çevirinceye kadar parasal manipülasyonlarına devam edecek. Merkez bankalarının özgür toplumla ne kadar uyumlu olduğu sorusu tutarlı özgürlükçüler için 2008’den önce de önem taşıyordu. 2008 sonrası gelişmiş ülke merkez bankalarının “olağanüstü” politikaları ve bu politikaların gelişmekte olan ülkelerdeki yansımaları artık bu kurumları modern birer merkezi planlama aygıtına çevirmiş durumda. Peter Schiff ...

Devamı... »

Liberal İktisadın Türkiye’deki Makûs Tarihi

İktisat sosyal bilimler arasında ayağı yere nispeten sağlam basan bir dal olarak görülür. Bunu bir taraftan diğer sosyal disiplinlere nispetle daha erken doğmuş olmasına, diğer taraftan insanın en temel -hayatta kalmak için karşılanması gereken- ihtiyaçlarıyla ilgilenmesine borçludur. İktisat ilmi, bir iktisat düşünürü olarak bilinen ama aynı zamanda bir ahlâk filozofu olan Adam Smith’in 1776’da yayınlanan Milletlerin Zenginliği kitabıyla doğdu. Smith, ...

Devamı... »

Kapitalizme Saydırmanın Cazibesi

Daha önce de yazmıştım, ‘kapitalizm’ sevdiğim ve hazzetiğim bir kelime değil. Sosyalizmle karşılaştırıldığında yaptığı çağrışım çok yanlış ve itici. Sosyalizm kamu yararını ve iyiliğini kapitalizm ise dar bir çevrenin çıkarını ve iyiliğini çağrıştırıyor. Oysa, gerçek tam tersi. Birçok kimse ‘kapitalizm’ teriminin mucidinin Marx olduğunu düşünür. Bazıları da terimin bu sistemi savunalar tarafından  geliştirildiğini zanneder. Marx hakkındaki yanılgının sebebi Capital adlı ...

Devamı... »

Faizi Düşürmenin Yolu

Bu yazıyı hiç unutmuyorum, 15 Temmuz 2016’nın öğle saatlerinde tamamlamıştım. “Faiz Lobisi Yok, Kargo Kültü Var” başlığını taşıyordu. Sümer Mitolojisine göre, bildiğim kadarıyla, Temmuz ayına adını veren Domuz yerin altına inip Sonbaharın gelişini sağlayacaktı. Öyle olmadı ve bir Domuz Kavimi saklandıkları deliklerden çıkıp bu ülkeye kötülük kustular. Şehit ve gazilerimize bu vesileyle şükranlarımı sunuyorum. Bu sabah “Yatırım, üretim, istihdam ve ...

Devamı... »

Enflasyonun Nedeni

Naçizane, yazılarımın çoğu para politikası ve makroekonomi hakkında. Daha geniş bir literatürü okuyor olmama rağmen, yazı çalışmalarım bu konuda yoğunlaştı. Enflasyonun nedeni hakkındaki bu yazının belki de para politikasına dair yazılarımın ilki olması gerekirdi. Ama hayatın, gündemin zorlukları ve öncelikleri nedeniyle bugüne kaldı. Geç olması hiç olmamasından iyidir diyelim. Fiyat seviyelerini belirleyen iki ana etken vardır. Birisi, üretim faktörleri toplam ...

Devamı... »

Su Fiyatları Niye Artırılmalı?

Demokrasinin kusursuz bir yönetim biçimi olduğu inancı pek yaygın. O kadar ki demokrasi bir tür kutsallık kazanmış durumda. Oysa demokrasinin de kusurları var. Demokratik siyaset de bazen toplumlara zarar verebilir. Bu hakikatin birçok önemli örneği mevcut. Yakın geçmişte karşımıza çıkan güncel bir örnek büyük şehirlerde su fiyatlarında indirim yapılması. İzmir’de su fiyatları indirildi. Ankara’da da. İstanbul’da bu yönde vaatler vardı. ...

Devamı... »

Serbest Piyasa Nefes Almasın mı?

Özel sektörde başarılı olmuş iş insanlarının bakan olmasını ‘bizim devlet geleneğimizde yok, bürokratlarımız rahatsız’ diyerek eleştiren bir devletçilikle karşılaşmak bu ülkede sürpriz değil. Keşke devlet yönetimimiz, akademimiz, medyamız daha fazla özel sektör zihniyeti sergileyebilseydi. Bu yazımda vergi mevzuatı boşluklarına dair bir haber ve bu haberin bana hatırlattığı bir anekdotu aktaracağım. Asıl amacım bu haber ve anekdotu yan yana koymak, daha ...

Devamı... »