.: Bahattin Karademir

“Baştaki Adamı Dövmek”

Son zamanlarda insan türünün kısa bir tarihi olarak sunulan ilginç bir kitap okuyorum. Jared Diamond’ın kitaplarını okuyanların severek okuyacağını tahmin ettiğim bu kitaptaki her fikre katılmamakla birlikte kitabı oldukça ilginç buldum. Yuval Noah Harari’nin Hayvanlardan Tanrılara: Sapiens adlı kitabını okurken sık sık okumaya ara verip üzerinde durduğu konular üzerine düşünüyorum. Bunlardan birisi üzerine yaptığım paylaşım sosyal medya arkadaşlarımdan da epey ilgi görünce kısaca yazmak istedim. Çünkü ilişkisini kuracağım konu uzun süredir üzerinde düşündüğüm bir soru: Demokraside muhalefetin işlevi nedir? Muhalefet nasıl başarılı olur?

Kitaptan öğrendiğim ilginç konulardan birisine göre, hayvanlar üzerine yapılan gözlemler dahi bir birliği ele geçirmek için sadece baştaki adamı dövmenin yeterli olmadığını gösteriyor. Örneğin, şempanzelerde alfa erkekler bu pozisyonu anlamsız şiddet göstererek değil, diğer erkek ve dişilerle istikrarlı ittifaklar kurararak elde ediyorlar. Şempanzeler sık sık gerginlikleri azaltmak ve yakınlaşmak, siyasî ittifaklar kurmak ve bunları sağlamlaştırmak yönünde hareket ediyorlar.

Bu örnekten yola çıkarak ülke siyasetinin kısa bir değerlendirmesini yaptım. Türkiye’deki muhalefet sizin de hak vereceğiniz üzere her konuyu Recep Tayyip Erdoğan karşıtlığı üzerinden değerlendiriyor. Her müzakerede kendini Erdoğan’a göre konumlandırıyor. Muhalefet yapmanın başka bir şeklini denemeyi düşünmüyor. İktidara gelmenin başka bir yolunu kurgulayamıyor. Bu bakış açısıyla, iktidar hevesleri yarım kaldığı gibi asıl önemli olan ülke sorunlarının çözümüne de herhangi bir katkıları olmuyor. Aslında bu pek yeni bir durum da değil. Ülkemizde muhalefet uzun zamandır böyle yapılıyor.

Muhalefetin bu şekilde yapılması nedeniyle gerçek bir demokraside olması gerektiği gibi çoğulcu ve müzakereye dayalı demokratik bir süreç işlemiyor. Peki ama muhalefet partilerine oy veren seçmenler partilerinin ülke sorunlarının çözümüne yönelik müzakere süreçlerine katılım sağlamasını istiyorlar mı? Yoksa, demokrasinin gereği olarak müzakere etmeyi, uzlaşmayı ve çözüm bulmayı zayıflık olarak mı görüyorlar? Ben bu konuda artık bir değişim yaşandığını düşünüyorum. Özellikle uluslararası gelişmelerin sonucunda ülke sorunlarının böylesine kritik bir hal aldığı mevcut durumda ister iktidar partisine ister muhalefet partisine oy vermiş olsun herkes çözüm bekliyor. Çözüm her zamankinden daha yoğun bir şekilde siyaset yapmaktan geçiyor. Yani, öncelikle biraraya gelmekten, sorunları doğru bir şekilde tanımlamaktan, çözüm arayışına girmekten, müzakere etmekten, karşılıklı ödünler vermekten, uzlaşma sağlamaktan, çözümün uygulanmasındaki eksiklikleri de yine yapıcı bir şekilde eleştirerek desteklemekten geçiyor.

“Baştaki Adamı Dövmek” muhalefet yapmak için iyi bir yöntem değil.

Ayrıca bakınız...

Liberallerin “Bu Ülke”yle İmtihanı

Liberallerin “Bu Ülke”yle İmtihanı

Bu yıl Liberal Düşünce Kongresi’nin yirmi ikincisini düzenledik. Her yıl Kasım ayında, Kapadokya’da düzenlediğimiz kongreye, ...