Demokratikleşme Çabaları ve Kemalizm 1 – Tayfun Gümüş

Evvelce kendilerini liberal ya da demokrat olarak ilan eden ve fikirlerini bu iki düşünce etrafında olgunlaştıran bir kısım kimselerin birbiri ardına Kemalizm’in nimetlerinden, faydalarından ya da kemalizmin aslında ne kadar da iyi bir düşünce demeti, daha doğrusu ideoloji olduğundan bahseder olduklarına yakın zamanlarda şahitlik ettik. Ancak Kemalizm gerçekten liberallikle ya da demokratlıkla bağdaşır mı? Bir kimse aynı anda hem demokrat ...

Devamı... »

Yerlilik, Muhafazakârlık ve Antroposen’de Liberal Norm Septisizmi – Hüsrev Tabak

Küresel liberal düzen üzerine güç merkezli yaklaşımlar liberal değerlerin kaderini onların kategorik olarak taşıyıcısı varsayılan devletlerin konjonktürel pozisyonlarına bağlama eğiliminde. Haliyle dünya üzerindeki yaygın siyasal muhafazakârlaşma ve popülizm eğilimleri ile küresel pandeminin küreselleşmenin bizzat kendisine verdiği varsayılan zararlar* küresel liberal değerler açısından da gerilemelere işaret sayılıyor. Bunun yerli (yerel) normların ağırlık kazanmasına dalalet sayıldığını not edelim, buna aşağıda değineceğiz. Bu ...

Devamı... »

Nasıl Bir Adalet? – Tayfun Gümüş

Türkiye’de en fazla duymaya alıştığımız, içinde bir tür serzenişi de barındıran sorulardan biridir “adalet yok mu?” Yakınlarımızın, dostlarımızın, toplumda bir arada yaşadığımız aynı havayı soluduğumuz insanların başlarına gelen haksızlıklar karşısında haklı itirazlardır, bunlar, aslında. Peki tüm bu haksızlıkları, hukuksuzlukları ortdan kaldırmak, adaleti tesis edebilmek adına ne yapmalı? Belki de işe ülkemize uygun bir adalet teorisi tasarlamak ile başlayabiliriz. Nasıl bir ...

Devamı... »

Türkiye’de Demokrasi – Tayfun Gümüş

Türk Siyasi yaşamının içerisinde, demokratikleşme sürecinin bugünkü kodlarını ve bu kodlar sonrasında yürürlüğe konan uygulamaları anlayabilmek adına onun Cumhuriyetin hemen kuruluşunda nasıl bir formülasyon gözetilerek vücuda getirildiğine bakmak icap eder. Türk toplumu tarihinden tevarüsle devleti kutsallaştıran bir yapı olarak karşımıza çıkmaktadır. Aynı şekilde cumhuriyet deneyimiyle demokrasinin geldiğinin yöneticiler tarafından salık verilmesi (pratikte çoğu zaman demokrasinin örneklerini 1950’lere kadar göremeyiz), halkın ...

Devamı... »

“Küçük Güzeldir” – Tayfun Gümüş

Devletin bireylerin lehine olacak şekilde sınırlandırılmasının gerekli olup olmadığı tartışmaları liberalizmin düşünsel mirasında kendine epeyce yer bulabilmiş önemli ve önemli olduğu kadar da güncelliğini hâlâ koruyan canlı bir tartışma alanıdır. Peki liberalizmin devlete bakışı nasıldır? Liberalizm genelde otoriteye özelde ise devlete her daim şüpheyle bakmaktadır. Liberal gelenek içinde önemli bir yer tutan Kantçı bir bakış açısıyla ifade edecek olursak “insan ...

Devamı... »

Türkiye’de Milli Tarih Tezi ve Mahfi Eğilmez’in “Değişim Sürecinde Türkiye” Kitabının Eleştirisi – Cihan Güneş

Mahfi Eğilmez, “Değişim sürecinde Türkiye: Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Sosyo-ekonomik Bir Değerlendirme” isimli, oldukça da iddialı bir kapsama sahip kitabını 2018 yılında yayımlamıştır. İktisat tarihi veya Türkiye sosyolojisi üzerine uzmanlaşmış ve bu alanda deneyimli akademisyenlerin bile bu kadar kapsamlı bir konuyu kitap haline getirmeye çekineceği bir konuda yazma cesareti göstermesi takdire şayandır. Meslekten iktisat tarihçisi olmadığı için birincil kaynakları okuyamayacağını ve literatüre ...

Devamı... »

Devrimsiz Toplumsal Değişim Mümkün mü? – Tayfun Gümüş

Dünya üzerinde yaşamlarını idame ettiren halkların, ülkelerindeki iktidarların ekonomik, sosyal ya da kültürel politikalarına karşı eskiye göre daha hoşnutsuz ve huzursuz bir görünüm sergilediklerini dünya basınından takip edebilmekteyiz. Kuşkusuz bunun görünür kılınmasında teknolojik gelişmeler ve dijital yenilikler de etkilidir. İktidar kaynaklı sorunlar, ekonomik sıkıntılar, özgür ve adil bir ortamın olmayışı ya da eskiye oranla görece daha az oluşu insanları bir ...

Devamı... »

Diyanet İşleri Başkanlığı ve Din-Vicdan Özgürlüğü – Tayfun Gümüş

Hemen hemen her zemin ve vakitte Diyanet İşleri Başkanlığı’na sorulan sorular ve bunlara verilen ama halkın belli bir kesiminin hoşnut olmadığı cevaplar kapsamında Diyanet ile alâkalı birtakım ontolojik sorgulamalar yapılmaktadır. Diyanet’in varlığı din ve vicdan hürriyeti ile mütenasip mi yoksa çelişik midir? Bu doğrultuda, din ve vicdan özgürlüğü; özel mülkiyet hakkı ve ifade özgürlüğü gibi insan olmanın ve insan kalmanın ...

Devamı... »

“Medyanın Sınavı” – Yekta Şirin

ÖSYM Başkanı Prof. Dr. Halis Aygün, bu yılki üniversite sınavına 2,5 milyonun üzerinde öğrencinin başvurduğunu açıklamıştı. Milyonlarca insan, çocuklarının iyi bir eğitim alması için bir yıldır bu sınava hazırlanıyordu. Bir yandan Covid sürecinin etkisi diğer yandan da öğrencilerin sınav heyecanları gençlerin kaygılarını arttıran en önemli faktörler arasında yer almaktaydı. Böylesine zorlu bir süreçte 26 Haziran’da gerçekleşecek sınavdan 24 saat önce, ...

Devamı... »

Türkiye’de Demokrasi Derinleşemediyse Sorumlusu Kim? – Yekta Şirin

Prof. Dr. Fuat Keyman katıldığı bir canlı yayında Türkiye’nin demokrasi tecrübesine dair bazı değerlendirmelerde bulundu. Daktilo 1984 adlı YouTube kanalında konuşan Sabancı Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fuat Keyman, demokrasi teorisinden bahsederken, kendisinin Robert Dahl gibi isimlerin yaklaşımını benimsediğini hatırlatarak, demokrasiden tam anlamıyla bahsedebilmek için, sadece demokrasiye geçmenin yeterli olmadığını bunun yanında demokrasinin pekişmesi ve derinleşmesi gibi süreçlerin de gerçekleşmiş ...

Devamı... »