Liberalizm ve Altın Standardı

Liberal düşünceyi 20. Yüzyıl’ın ikinci yarısında Avusturya, Şikago ve Kamu Tercihi okulları ayağa kaldırdı. Bu üç okul büyük bir fikri geleneği çağın gereklerine göre yeniden ele aldı. Onu güncelledi, geliştirdi. Liberal demokrasi dediğimiz ‘sınırlı devlet ve serbest piyasa’ sisteminin çok daha teferruatlı bir anatomisini sundu. Bu üç okulun devletçiliğe, Keynesyenizme, neo–merkantilizme, sosyalizme ve faşizme karşı fikir savaşı kusursuz ve kesin ...

Devamı... »

Para Politikasına Bağımlı Olmak

Ekonomi medyasındaki haberlere, beyanlara bakılırsa, bu kadar basitmiş meğer. Son bir yılı ekonomik bir kâbusa çeviren sıkıntıya –enflasyona– hitap etmek de neymiş. Bütün mesele gerçekten faiz imiş, faizi düşürmekmiş. “İnşaatta en kötü geride kaldı”, “Faiz indirimi üretimi artıracak”, “Faiz indirimleri nefes aldıracak”, faiz indirimleri “Büyümeye katkı sağlayacak”, tıpkı Keynesyen mantığın ileri sürdüğü gibi kolay kredi ‘Taşı ekmeğe dönüştürecek’. ‘Herkesin artık ...

Devamı... »

Dünyayı Kurtaran Merkez Bankaları

Öyle görünüyor ki merkez bankaları küresel ekonomiyi entegre bir enkaza çevirinceye kadar parasal manipülasyonlarına devam edecek. Merkez bankalarının özgür toplumla ne kadar uyumlu olduğu sorusu tutarlı özgürlükçüler için 2008’den önce de önem taşıyordu. 2008 sonrası gelişmiş ülke merkez bankalarının “olağanüstü” politikaları ve bu politikaların gelişmekte olan ülkelerdeki yansımaları artık bu kurumları modern birer merkezi planlama aygıtına çevirmiş durumda. Peter Schiff ...

Devamı... »

Faizi Düşürmenin Yolu

Bu yazıyı hiç unutmuyorum, 15 Temmuz 2016’nın öğle saatlerinde tamamlamıştım. “Faiz Lobisi Yok, Kargo Kültü Var” başlığını taşıyordu. Sümer Mitolojisine göre, bildiğim kadarıyla, Temmuz ayına adını veren Domuz yerin altına inip Sonbaharın gelişini sağlayacaktı. Öyle olmadı ve bir Domuz Kavimi saklandıkları deliklerden çıkıp bu ülkeye kötülük kustular. Şehit ve gazilerimize bu vesileyle şükranlarımı sunuyorum. Bu sabah “Yatırım, üretim, istihdam ve ...

Devamı... »

Enflasyonun Nedeni

Naçizane, yazılarımın çoğu para politikası ve makroekonomi hakkında. Daha geniş bir literatürü okuyor olmama rağmen, yazı çalışmalarım bu konuda yoğunlaştı. Enflasyonun nedeni hakkındaki bu yazının belki de para politikasına dair yazılarımın ilki olması gerekirdi. Ama hayatın, gündemin zorlukları ve öncelikleri nedeniyle bugüne kaldı. Geç olması hiç olmamasından iyidir diyelim. Fiyat seviyelerini belirleyen iki ana etken vardır. Birisi, üretim faktörleri toplam ...

Devamı... »

Serbest Piyasa Nefes Almasın mı?

Özel sektörde başarılı olmuş iş insanlarının bakan olmasını ‘bizim devlet geleneğimizde yok, bürokratlarımız rahatsız’ diyerek eleştiren bir devletçilikle karşılaşmak bu ülkede sürpriz değil. Keşke devlet yönetimimiz, akademimiz, medyamız daha fazla özel sektör zihniyeti sergileyebilseydi. Bu yazımda vergi mevzuatı boşluklarına dair bir haber ve bu haberin bana hatırlattığı bir anekdotu aktaracağım. Asıl amacım bu haber ve anekdotu yan yana koymak, daha ...

Devamı... »

‘Yok mu Artıran’ Popülizmi

Popülizmi siyasetçinin halk için doğru olanı yapma çabası olarak düşünmek doğru değil.  Bireyler gibi, halk dediğimiz kitleler de yanılır, yanılabilir. Liberal demokrasi idealinden küresel bir uzaklaşma çağında ‘kitlelerin bilgeliğinden’ çok ihtiyatla bahsetmek gerekir. Özellikle de konu ekonomi olduğunda, ‘kitleler’ ve temsilcileri gelecek nesilleri göz ardı edebilir. Kişisel boyutta kendi çocuklarının geleceği için kaygılanan, doğru kararları vermeye çalışan seçmenler, oy ve ...

Devamı... »

Enflasyon Büyüme Getirmediğinde

“Modern dünyanın büyük endüstriyel güçlerinden hiçbirisi bu konuma değeri düşen bir para birimiyle erişmemiştir.” F. von Hayek, 1970 Verimlilik normunu uygulayan; uzun vadede genel fiyat seviyesinin ılımlı düşüşler kaydettiği bir ekonomiye yol veren para politikasını ‘birinci en iyi’ politika tercihi olarak görürüm. Büyüyen ve parasal dengeye sahip bir ekonomide normal durum iyi huylu bir deflasyondur. Verimlilik normunun çok daha mikro ...

Devamı... »

Müdahalecilik Bizi Kurtarabilir mi?

Yaşadığımız sorunların paradigmamızdaki sorunların bir yansıması olduğu muhakkak. Serbest piyasa ekonomisinin teorisinden, tarihsel tecrübesinden yoksunluğumuz serbest piyasa paradigmasından habersizliğimizle birliktelik kuruyor. Thomas Sowell’in de dediği gibi, yaşadığımız dünyada aslında ‘çözümler’ yok. Her biri kendi fırsat maliyetine sahip ‘tercihler/seçimler’ var. Tercihler ister bireysel olsun, isterse siyasi, değişmeyen bir gerçek bu. Örneğin, son birkaç ayda kur seviyesi yükselmedi diye kendi kendisini kutlayan ...

Devamı... »

Pazarcıya Karşı Devletçi

‘Pazarcı’ diyoruz onlara. Bakkal veya manav da olabiliyorlar. ‘Pazarcı’ harfi harfine okunduğunda ‘piyasacı’ ile aynı kapıya çıksa da, onlardan serbest piyasa ekonomisinin radikal savunucusu olmalarını bekle(ye)miyoruz. Hatta son yazımda bahsettiğim gibi piyasa düşmanı tacirlerin, koyu devletçi iş adamlarının varlığı bir gerçek. Esnafımız bugünlerde neye uğradıklarını şaşırmış durumdalar. Bu ülke 90’larda dörtnala enflasyonu yaşadı. Ama o günlerde dahi, bu kadar kesif ...

Devamı... »