Gnostisizm: Eski bir modern bir hastalık

Gnostisizm özel bilgiye dayalı kurtuluş inancı olarak tanımlanabilir. Antik ve modern versiyonları vardır ve tarihte, özellikle 20. Yüzyılda, önemli izler bırakmıştır. Gnostisizmin ne olduğunu en iyi anlayan ve anlatan düşünürlerden biri Eric Voegelin’dir. Bengül Güngörmez, bu düşünür hakkındaki ‘Eric Voegelin: İnsanlık Draması’ (İstanbul: Paradigma Yayınları, 2011) adlı çalışmasında Voegelin’in gnostisizm hakkındaki tespit ve düşüncelerini de özetlemekte. Gnostisizm Hristiyanlıkla ve cennet ...

Devamı... »

Can kayıpları ve ölümlerin araçsallaştırılması

Her ölüm acıdır. Kıyamet herkesi kapsayan büyük, eşsiz, benzersiz bir vakayken, her ölüm kendi çapında bir küçük kıyamettir. Özellikle genç ölümleri ve doğal olmayan ölümler. Ölümler hem ölen hem de ölenin anne babası, çocukları, akrabaları ve sevenleri için bir kıyamettir. Hiçbir insan kolayca ölmemeli. Hiç kimse, diğer bir insanın canını almaya heves ve niyet etmemeli. Uygarlığın özü, ölümleri azaltmaya, normalleştirmeye ...

Devamı... »

Üsküdar, Beşiktaş ve partilerin demokratlık derecesi

Mahallî seçimlere sayılı günler kaldı. Demokrasinin en büyük nişanesi olan seçimlerin tamamlanması ve seçmenlerin tercihlerinin sandığa yansıması yakın. Umarım süreçte önemli bir aksama olmaz. Ülke seçimleri kazasız belasız gerçekleştirir ve yoluna devam eder. Seçimleri severim. Her seçim bir siyaset bilimci olarak bana bol malzeme sunar. Sadece patilerin kampanyaları değil aynı zamanda değişik partilere mensup insanların davranışları açısından da geniş gözlem ...

Devamı... »

En iyi ve en kötü siyasî senaryo

Geçenlerde fikirlerine değer verdiğim bir arkadaşım bana 30 Mart seçimleriyle ilgili kötü senaryosunu anlattı. Mealen dedi ki, AKP seçimlerden yüksek bir oy yüzdesiyle çıkarsa şımarabilir. Zapt edilemez bir güç hâline gelebilir. Otoriterleşebilir. Bu yüzden, oylarının azalması ve seçimlerden zayıflayarak çıkması iyi olur. Seçmen oy yüzdesini düşürerek ona bir ders verebilir ve hatalarını düzeltmeye zorlayabilir. Bu görüşün sağlam bir mantığı ve ...

Devamı... »

Büyük biraderler bizi gözetliyor!

‘Büyük birader’ sözü, yanılmıyorsam, G. Orwell’in 1984 adlı romanıyla siyasî dile kazandırdığı bir terim. Orwell, 1984’ten önce, Hayvan Çiftliği adlı alegorisinde, Stalin ile Troçki arasındaki kavgalar üzerinden Sovyetler Birliği’nin özel hayatı kamulaştıran ve eşitlik adına eşitsiz bir düzen yaratan, hak ve hürriyetleri tamamen boğan sistemini tasvir etmişti. 1984’te totaliter sistem tasvirini ileri taşıdı ve tüm bireylerin her anını gözetleme, hatta ...

Devamı... »

Hukuk, demokrasi ve toplum

Geçtiğimiz hafta, 26 Şubat günü, bir seminere katıldım. Liberal gençlik Hareketi’nin (LGH) aylık seminerler dizisinde anayasa hukukçusu, Akşam gazetesi köşe yazarı Prof. Dr. Osman Can’ı dinleme fırsatı buldum. LGH yöneticilerinden Duygu Baştürk’ün yönettiği seminerde Can ciltler dolusu esere sığacak bir perspektifi büyük bir başarıyla özetledi. Can ülkemizin en mühim akademisyenlerinden. Sadece kitaplara gömülmüş değil, alan tecrübesi de var. Uzunca bir ...

Devamı... »

Devlet teşvikleri ve ekonomik kalkınma

Bir süre önce gazetelere ilginç bir haber düştü. Türkiye’de milyarlarca liraya ulaşan Ar-Ge teşviklerindeki suiistimallerin önemlice bir bölümü otomotiv sektöründe gerçekleşti. Sektöre 10 yıl içinde verilen ve yaklaşık yarısı 5 beş büyük firma tarafından paylaşılan 7-8 milyar liralık Ar-Ge desteği istismar edildi. On yıl içinde patentli bir tek ürün ortaya çıkmadı. Destekler kopya projelere harcanmış gibi gösterilip şirketlerin başka birimlerinde ...

Devamı... »

İfade özgürlüğünü savunmada samimiyet testi

Prof. Dr. Mümtaz’er Türköne Atatürk’e hakaret ettiği gerekçesiyle bir yıl hapse mahkûm edildi. Bunun sebebi, Atatürkçülüğün faşist bir ideoloji olduğunu söylemesi. Türköne bir akademisyen ve bir gazete yazarı. Önemli kitaplara imza atmış bir araştırmacı. Bir siyaset bilimci. Birçok insan gibi kamusal meselelerle ilgili görüşlerini kullanabildiği araçlarla kamuya yansıtıyor. Bu onun için bir lüks değil, bir ihtiyaç. Aynı zamanda bir kamusal ...

Devamı... »

Sosyal medya ve iyi insan olmak

Sosyal medya zamanımızın ilginç fenomenlerinden biri. Ancak, sanıldığının aksine, tümüyle yeni değil. Bazı yazarlara göre tarihi çok eskilere gidiyor. Geçmişte etkili olduğu olaylar ve dönemler var. Örneğin, 1500’lerde doğan Hıristiyanlıkta reform hareketinin başarısında sosyal medyanın önemli rolünün olduğu söyleniyor. M. Luther’in Wittenberg Saray Kilisesi’nin kapısına Katolik Kilisesi’ne itirazlarını kapsayan bir duyuruyu asmasıyla başlayan reform hareketi bu listenin amatör yöntemlerle ve ...

Devamı... »

Tuz kokarsa, yargı yozlaşırsa

F. A. Hayek, ‘Kurallar ve Düzen’ adlı eserine, özgürlüğü koruma ve devleti sınırlama doğrultusunda çok umut bağlanan kuvvetler ayrılığının bekleneni gerçekleştiremediğini ve devletlerin her yerde kendilerini gitgide daha fazla özgürlüğe müdahale imkân ve yetkileriyle donattığını söyleyerek başlar. Maalesef, bu tespitte çok gerçeklik payı var. Özellikle ilk dünya savaşından beridir devletler, bazen hızlı bazen yavaş, ama mutlaka büyüdü. Çoğu zaman ‘hayırhah’ ...

Devamı... »