14 Mayıs mucizesi

14 Mayıs’ın değerini anlamak için, cumhuriyet döneminin genel özelliklerini kısaca hatırlamak lâzım. Türkiye İstiklâl Harbi veya Millî Mücadele adı verilen savaştan başarıyla çıkıp bağımsız bir devlet olarak tarih sahnesinde belirdi. Mustafa Kemal ve arkadaşlarının öncülüğünde yürütülen mücadelenin sonunda anayasal monarşiden cumhuriyete, imparatorluktan ulus devlete geçildi. Bu cumhuriyetin hak ve özgürlüklerle ...

Devamı... »

İdam cezası tartışmaları

Her zaman ve her yer için geçerli doğrular elbette vardır ama bunlar çoğu zaman sanıldığından çok daha azdır. Gerek ahlâkta gerekse hukukta değişken bir alan daima bulunur. Gelenek ve görenekler de zaman içinde kısmen veya tamamen yenilenebilir, ortadan kalkabilir. Bu yüzden tevazuyu elden bırakmamakta; yerli yersiz abartılı evrensel doğrular iddiasında ...

Devamı... »

Evrim: Gelişmenin temeli

Matt Ridley, Rasyonel İyimser: Refah Nasıl Evrilir (Boğaziçi Üniversitesi Yayınları) adlı kitabıyla dikkat çekmiş olan başarılı ve ilginç bir yazar. Ridley önceki yıl da bir başka eserle ses verdi: Her Şeyin Evrimi: Yeni Fikirler Nasıl Doğdu. Adının da anlattığı üzere, bu kitap evrim teorisini (biyoloji dışı) beşerî dünyaya başarılı biçimde ...

Devamı... »

FETÖ’nün suçları nasıl cezalandırılacak?

Türkiye FETÖ’ye karşı hayatî bir mücadele veriyor. Bu, tabiri caizse, bir ölüm kalım savaşı.  AK Parti hükümetinin ve Erdoğan’ın önde görünmesi kimseyi aldatmasın. FETÖ ile mücadele herkesten önce hükümetin sorumluluğu. Vatanını seven, demokrasiyi, hukukun hâkimiyetini ve insan haklarını kuvvetlendirmek ve korumak isteyen herkes elbette bu mücadeleye destek verecek ve zafere ...

Devamı... »

“Esra Erol’da” evlenemeyecek miyiz?

İnsan toplumları, mensuplarının davranışlarını regüle etmek mecburiyetindedir. Bu yapılmazsa toplumsal hayat mümkün olmaz. Toplumsal düzen diye algıladığımız şey aslında bir beşerî regülasyonlar bütünüdür. Bu regülasyonları hukuk ve ahlâk kuralları ile yaparız. Ahlâk ve hukuk birbirinden tamamen ayrı değildir. Bazı ahlâk kuralları hukuk kuralları olarak da hayatımızda yer alır. Meselâ insanları ...

Devamı... »

Kötü ve iyi şeylerin sebepleri – 2

Kanunların Ruhu başlığındaki ‘”ruh” (esprit) kelimesi Montesquieu tarafından, toplumu yöneten kanunların kendilerinden çıkarsanabileceği nedenler anlamında kullanıldı. Bu tür bir kaynak veya köken, ticaret ile barış arasındaki ilişkiydi. Avcı ve toplayıcı toplumlar ihtilâf ve çatışma içine düşerken, ticaret toplumları karşılıklı bağımlılık ilişkisi içindeydi. Ticaret aynı zamanda nezaketin ve insanî, ahlâkî değerlerin ...

Devamı... »

Kötü ve iyi şeylerin sebepleri – 1

Serbestiyet.com’da 21 Şubat’ta yayınlanan yazımda (http://serbestiyet.com/yazarlar/atilla-yayla/insanlik-ve-ahlaki-ilerleme-76542), akademisyen M. Shermer’ın dünya tarihinin en ahlâklı döneminde yaşadığımızı söylediğini yazmış ve görüşlerini özetlemeye başlamıştım. Bu ve sonraki yazıda Shermer’ın ilginç görüşlerini özetlemeye devam edeceğim. Michael Shermer’a göre, eskiden Avrupa’da insanlara zarar veren — afetler, hayvanları ve insanları etkileyen salgın hastalıklar gibi — kötü ...

Devamı... »

16 Nisan’ın tevazuya daveti

Beşerî dünya nesneler dünyasından çok farklı. Nesneler dünyasında, nesnelerin kendi aralarındaki ilişkiler veya dışardan gelen etkilerden nasıl etkilenecekleri aşağı yukarı kesine yakın bir şekilde tahmin edilebilir. Beşerî dünyada ise hayat öngörülemezliklerle dolu. Bunun sebebi insanın nesne olmaması, irade sahibi olması ve tercih yapması. Referandum sürecinde eli kalem tutan, ağzı lâf ...

Devamı... »

Referandum, usul kuralları ve demokrasi

Demokrasi hemen hemen her toplum kesiminde yüceltilen bir değer ve durum olduğu için, demokrasiye yönelik eleştiriler çok az. Dile getirilebilenler daha da az. Oysa Platon’dan beri süregelen demokrasi eleştirilerinden öğrenilecek çok şey var. Bazı eleştiriler çok haklı görünüyor ve demokraside mutlaka reform gerektiriyor. Ancak, bu daha iyi bir siyasal yönetişim ...

Devamı... »

Referandum ve demokratik meşruiyet

Referandum sandığına gitmemize çok az kaldı. 16 Nisan Türkiye için heyecan verici bir gün olacak. İlk defa bu kadar kapsamlı bir anayasa değişikliği paketini oylayacağız. Milyonlarca insan olarak sandığa koşacak ve hür irademize dayanarak, kendi kıstaslarımızı kullanarak, tercihimizi yapacağız. Hiçbirimiz aptal değiliz. Hiçbirimiz otomatikman diğerlerinden üstün olduğumuzu iddia edemeyiz. Hiçbirimiz ...

Devamı... »