Muhafazakârların Marx’la İmtihanı

Dindar muhafazakâr siyasal iktidar dönemi, başka bir deyişle AK Partili hükümetlerle yaşanan yıllar, ilerde, entelektüel performans açısından da tartışma konusu olacak. Nelerin başarıldığı ve nelerin başarılamadığı daha soğukkanlı ve ayrıntılı biçimde ele alınacak, değerlendirilecek. Bana göre en önemli başarısızlıklardan biri, muhafazakâr siyasal iktidar dönemlerinde bir muhafazakâr düşünce çizgisinin oluşturulmaması ve muhafazakâr fikirlerin sosyalist-Marksist fikirlerin etkisinden ve yörüngesinden sıyrılamaması oldu. Bunun ...

Devamı... »

Diyarbakır Anneleri’nin Direnişi

Türkiye daha önce eşine benzerine rastlanmamış bir olaya şahit oluyor. Evlatları PKK tarafından silahlı eylemlerde kullanılmak üzere dağa kaçırılan/götürülen/kaldırılan anneler (ve babalar, yazıda kısaca anneler denecek) Diyarbakır’da HDP binası önünde oturarak evlatlarının kendilerine iade edilmesini istiyor. Sayıları her gün artan anneler direnişlerini sonuç alana kadar sürdüreceklerini söylüyor. Diyarbakır annelerinin direnişine toplumun büyük çoğunluğundan açık ve kuvvetli bir destek geliyor. Her ...

Devamı... »

İnanmak ve Bilmek

Geçenlerde Kemalettin Taş’ın Din ve Toplum Görüşleriyle Cemil Meriç adlı kitabını (İstanbul: Rağbet Yayınları, 2017) okurken Türk düşünce hayatında iz bırakan isimlerden Cemil Meriç ile Peyami Safa arasındaki ilginç bir fikir farkına tesadüf ettim. Fark, Hindistan’a ve Şark’a bakışlarında. Cemil Meriç Hindistan’ın “Dünyayı teorik ve pratik olarak en aşırı biçimde inkâr eden din ve ahlâk sistemlerinin beşiği” olduğunu düşünen M. ...

Devamı... »

Sosyalistlerin ve Faşistlerin Burjuva Düşmanlığı

Popüler siyasî kültürde, sosyalistlerin burjuvaya karşı olduğu, faşistlerinse burjuvaya sempati duyduğu, hatta burjuvanın, başı sıkışınca, faşizmi oluşturduğu, faşizme başvurduğu fikri baskın ve yaygındır. Gerçekle hiç alâkası olmayan bu fikir -daha doğrusu inanç- sosyalist düşüncenin kültürel ve entelektüel hâkimiyetinin -çoğu zaman tahakkümünün- işaretlerinden ve sonuçlarından biri. Burjuva sınıfı, başka bir yanlışla, mülk sahibi zenginlerle -bazen sırf toprak sahipleri ve aristokratlarla- özdeşleştirilmekte. ...

Devamı... »

MHP Atatürkçülüğü mü, CHP Atatürkçülüğü mü?

Hemen her millî bayramda Atatürk’le ilgili veya Atatürk etrafında tartışmalar ve hatta kavgalar vuku buluyor. Bu seneki 30 Ağustos Zafer Bayramı’nda tartışmalar ve kavgalar sanki arttı ve daha da sertleşti. Bunun çok şaşırtıcı olduğunu sanmıyorum, çünkü toplumda Atatürk’ün tarihimizde nereye oturtulacağı konusunda yeterince yaygın bir mutabakat yok. Ancak, artan ve hiddetlendirilen ihtilâfların bir yandan toplumsal uyum ve barışa diğer taraftan ...

Devamı... »

Sivilleşen Millî Bayramlar

Bu yıl 30 Ağustos Zafer Bayramı daha yoğun tartışmaların gölgesinde kutlandı. Önemli bir tartışma konusu bayramın tesadüf ettiği Cuma gününde camilerde okunan ve DİB tarafından hazırlanmış olan hutbede, bayram ve şehitler anılırken, Atatürk’ün adının zikredilmemesiydi. Şahsen bunun yanlış olduğunu düşünüyorum. Pek çok kişinin ve tüm toplumun katkısıyla vücut bulan zaferin sadece Atatürk’e atfedilmesini ve anma ve konuşmalarda Atatürk’ün çok öne ...

Devamı... »

FETÖ Niçin ve Kime Yenildi?

FETÖ yenildi derken FETÖ’nün tamamen bittiğini, defterinin dürüldüğünü, işlediği tüm suçların hesabının sorulduğunu, bütün suçluların adâlete hesap verdiğini kastetmiyorum. Bu henüz tam olarak gerçekleşmedi; gerçekleşip gerçekleşmeyeceğini ve bu mücadelenin ne zaman gündemden düşeceğini veya gündeme alınmayacak kadar önemsizleşeceğini de bilmiyoruz. Temennim bu işin çok uzun sürmemesi ve en az yanlışlık ve hata ile tamamlanması. Dikkat çekmek istediğim ve cevabını aradığım ...

Devamı... »

Diktatörlüklerin ahlâkî evreni

Diktatörlük modern bir fenomen. Modern diktatörlükler öncesinde de insanlara ağır baskı ve zulüm uygulayan siyasî yapıların var olduğuna kuşku yok. Ancak, onların, baskı, tahakküm ve zulmün boyutları, araçları, fikrî ve felsefî temelleri bakımından modern diktatörlüklerle karşılaştırılması çoğu zaman anlamsız ve modern diktatörlüklerin gerçek mahiyetini kavramaya mani olacak yanılgılara ve benzetmelere yol açabilecek bir çaba. Bu yüzden, modern diktatörlükler kendi başına ...

Devamı... »

Aydınlar Şiddeti Niçin Sever?

Şiddet insanî hayatın bir gerçeği. Tarihin her döneminde ve beşerî coğrafyanın her yerinde bizimle olagelmiş. Uygarlığın gelişmesi, şiddetin azaltılması, kontrol altına alınması, kurallara bağlanması ve haksız şiddetin yaptırıma uğratılması çabası ile paralel yürümüş. İletişim araçlarının gelişmesi ve yaygınlaşması hepimizin iletişim bombardımanına maruz kaldığı- bırakıldığı bir çağı ortaya çıkardı. Bunun etkisiyle eskiden toplumların daha barışçıl olduğunu, fazla şiddete sahne olmadığını, bugünse ...

Devamı... »

Liberal İktisadın Türkiye’deki Makûs Tarihi

İktisat sosyal bilimler arasında ayağı yere nispeten sağlam basan bir dal olarak görülür. Bunu bir taraftan diğer sosyal disiplinlere nispetle daha erken doğmuş olmasına, diğer taraftan insanın en temel -hayatta kalmak için karşılanması gereken- ihtiyaçlarıyla ilgilenmesine borçludur. İktisat ilmi, bir iktisat düşünürü olarak bilinen ama aynı zamanda bir ahlâk filozofu olan Adam Smith’in 1776’da yayınlanan Milletlerin Zenginliği kitabıyla doğdu. Smith, ...

Devamı... »