Kâzım Berzeg

Liberalizm Üzerine Çeşitlemeler

Yeni Dünyada, Yeni Sağ, Yeni Sol ve “Yeni Mutabakat” Tarihte on beş yıl çok küçük bir süre. Dünyada, son on beş yıl boyunca köklü bir siyasi değişimin yaşandığını, Türkiye’nin yönetimine hakim açık veya gizli güçlerin dışında, görmeyen, kabullenmeyen kalmadı. Değişimi belirleyen siyasi akıma 1980’li yıllarda “yeni sağ” adı verilmişti. Doğu Blok’unun ve Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra “yeni sol” çizgisi de ...

Devamı... »

Tarımdaki Sorunların Temelinde 76 Yıldır Kanunun Uygulanmaması Vardır

Artık tarım alanında da “deniz bittiği” için, Türkiye, IMF’nin yönlendirmesiyle, yüksek taban fiyatları, üretilenin tamamını alma garantisi, kredi faizlerinin, girdi maliyetinin kısmen, ilgili kurumlarının “görev zararları”nın tamamen devletçe karşılanması ve bu suretle her yıl oluşan milyarlarca dolarlık bütçe açığının devletçe üstlenilmesi sistemini değiştirmeye çalışıyor. Bu durumda başta şeker pancarı, tütün, fındık, çay üreticisi olmak üzere bütün çiftçiler haklı olarak şikâyetçi. ...

Devamı... »

Klasik Liberalizmin Somut Örneği: Amerikan Anayasası, Başkanlık Sistemi ve Türkiye İçin Yeni Anayasa

Evvela, şu gerçekleri hatırlayalım; a) Amerika Birleşik Devletleri anayasası, yazılı anayasacılık geleneğinin ilk örneği ve bu geleneği başlatan anayasadır. b) Bu anayasa, 1787 tarihinden bu yana, 210 yıldır, küçük değişikliklerle yürürlükte bulunan tek anayasadır. Dünyanın “siyasi istikrar” abidesidir. c) Bu anayasa ile kurulan “siyasi sistem” Amerika’yı 1870’li yıllardan itibaren dünyanın her alandaki “süper gücü” yapmıştır. Emsalsiz başarısı, 210 yıldır kanıtlanmıştır. ...

Devamı... »

“Anayasa Mahkemesi’ne ‘artık yeter’ denmeli”

Anlayış Dergisi, Kasım 2008, Sayı 66. Anayasa Mahkemesi (AYM)’nin AK Parti kapatma davası ve başörtüsü düzenlemesiyle ilgili gerekçeli kararlarını açıklamasının ve tırmanışa geçen terör olaylarının gölgesinde kritik bir ayı geride bıraktık. Siyaset alanının daralmaya devam ettiği bu kritik dönemde AYM’nin Türk siyasi tarihindeki yeri ve Kürt sorunu gibi konular etrafında Türk demokrasisinin serencamını, Türkiye’de Avrupa İnsan Hakları Komisyonu’ndan mülkiyet ve ...

Devamı... »

Neden Liberalim?

Liberal Düşünce’nin yayınlanmasına yaklaşık 8 ay önce karar verildi. Liberal Düşünce Topluluğu’nun benim gibi “yeterli hazırlık yapmadan riske girmeme” tereddüdü içinde bulunan bazı mensuplarına rağmen çalışmalar yapıldı. Teorik anlatımlardan ziyade, kısmen de olsa “neden liberal olduğumuza” yer veren bir “ilk sayı” ile yola çıkma düşüncesi toplulukta daha çok taraftar buldu. Böylece elinizdeki ilk sayı hazırlandı. Hayırlı olsun. On sekizinci yüzyılın ...

Devamı... »

Liberalizm ve Muhafazakârlık Kardeş Siyasi Doktrinlerdir

“Liberalizmin devlet için “sınırlı devlet” niteliğinde bir projesi vardır. Toplum ve insan için bir kalıba, projeye sahip değildir. Esasen liberal-negatif özgürlük ilkesi, topluma veya ferde müdahaleye engeldir. Bu yönüyle liberalizm, toplumun din, ahlak, gelenek gibi muhafazakâr değerlerini devlet müdahalesinden en çok koruyan, bu anlamda muhafazakârlıkla bir çatışması olmayan bir siyasi doktrindir.” İnsanlık, son yüzyılı çok hızlı bir gelişme ve değişme ...

Devamı... »

Beethoven, Çağdaşlık, Laiklik, İslamcılık, Osmanlıcılık Hakkında

Tartışması süren, Beethoven’ın 9. Senfonisini dinlemek için televizyonu açmıştım. Salondaki siyasal tartışmayı görünce televizyonu kapattım. Niyetlendiğim için de “London Symphony”nin otuz yıllık plağından dinlemeyi yeğledim. Sonradan, medyada konserin salondakiler tarafından “çağdaş ve laik Türkiye” gösterisine dönüştürüldüğünü, ancak dinleyenlerin en azından bir kısmının eser içi duraksamalardaki (segno) alkışlarıyla 9. senfoniyi, dolayısıyla Beethoven’ı hiç bilmediklerini, “bilir gibi” yapmaya çalıştıklarını, buna karşılık başkalarının ...

Devamı... »

Türkiye Kapıkulu Geleneğini Aşıp Demokratikleşecek – Kâzım Berzeg

Susurluk olayı tartışmalarında, yönetimde, siyasette, medyada yer alan geniş bir grubun deşifre edilen antidemokratik, totaliter devlet anlayışlarını eleştirenler, buna çoğunlukla ‘kutsal devlet anlayışı’ adını uygun gördüler. Ülkücü kesimden bazıları da Türk milletinin başka milletlerden farklı olduğunu, Türk siyasi geleneğinin totaliter- kutsal devlet anlayışına dayandığı ifadesiyle bunlara katıldılar. Böylece Türk tarihini de geleneğini de pek bilmedikleri anlaşılmış oldu. Siyasi edebiyatta ‘kutsal ...

Devamı... »

İnsan Hakları ve Mülkiyet Hukuku Çerçevesinde Ermeniler*

Dünya’daki Ermeni Soykırımı tartışmaları nedeniyle tanınmış bir gazetecimiz Ermenistan Cumhurbaşkanı ile görüşmeye gitti. Sorduğu suallerden birisi Türkiye’den toprak talebiniz var mı idi. Bir başkası dışişleri bakanı ile bizim televizyonlarda yine aynı şekilde bir mülakat yaptı ve o da aynı sualleri sordu ve buna bir de Sevres’i karıştırdı. Bunlar hukukî gerekçeleri itibarı ile tamamen mesnetsiz, ancak Türkiye’de hakikaten kamuoyumuzu tedirgin eden ...

Devamı... »

Darbe anayasaları hukuken ‘yok hükmünde’dir

Evvela, iki kavramı kargaşadan kurtaralım. Halk ihtilali ile askerî darbe çok farklıdır. Türkiye’de 1960’tan beri olagelen ihtilal değil, darbedir. John Locke mefkuresinden, sahtekarlıkla 1961 Anayasası’nın başlangıcına aktarılan “direnme hakkı” demokratik seçimlerin olmadığı döneme aittir. Barry Holden gibi çağdaş teorisyenler, günümüzde “direnme hakkı”nın demokratik seçimlere dönüştüğünü yazarlar. Temel soru: Anayasa nedir, ne için ve kim tarafından yapılır? Siyaset ilmi (mesela Duverger) ...

Devamı... »