Devletin Tarafsızlığı

Devletin tarafsız olması gerekliliği liberal devlet kuramının en temel ilkelerinden biridir. Ne var ki, geniş liberal gelenek içinde tarafsızlığın ne anlama geldiği, nasıl temin edileceği ve nerden kalkarak haklılaştırılacağı gibi meselelerde farklı yaklaşımlar söz konusudur. Burada söz konusu tartışmalara girmeden çok genel hatlarıyla tarafsız devlet ilkesini anlatalım. Tarafsızlık, devletin vatandaşları arasında cinsiyet, ırk, etnik-kültürel grup, din-mezhep, ideolojik-felsefî görüş, yaşam biçimleri ...

Devamı... »

Demokratik Uzlaşı Kültürü

Türkiye’de “bizde uzlaşı kültürü yok” yakınmasıyla çok sık karşılaşırız. Bu yargının doğruluğu üzerine bir değerlendirme yapmadan önce uzlaşı ile ilgili bazı hususların açıklanması icap eder. Galiba ilk söylenmesi gereken, her türden siyasî veya kamusal kararın uzlaşı yoluyla alınamayacağıdır. Büyük bir toplumda sürekli ve hızlı bir şekilde alınması gereken çok sayıda karar olduğu için, pek çok karar uzun bir zaman alan ...

Devamı... »

Hoşgörü ve Anlamı Üzerine

Hoşgörü (toleration) kavramı günümüzde sıklıkla liberal demokratik devletin niteliği olarak tanımlanmaktadır. Bu kullanımın, hoşgörünün Batı’da ortaya çıkışı bağlamında tarihsel bir karşılığı bulunuyor. Ancak, bu gün için anakronik ve hatalı bir hale gelmiştir. Liberal bir devletin çeşitlilik ve çoğulluk meselesine ilkesel yaklaşımını ifade etmek üzere hoşgörü yerine tarafsızlık çok daha yerinde ve doğru bir ifadedir. Bu meseleyi başka bir yazıda açmak ...

Devamı... »

Liberal Demokrasi anlayışı

Cumhuriyetçi ve liberal olmak üzere iki ana demokrasi anlayışı vardır. Geçen haftaki yazıda cumhuriyetçi gelenekten kısaca bahsettik, bu hafta da liberal geleneği anlatalım. Liberal demokrasi anlayışının ortaya çıkışı antik döneme kadar uzanan cumhuriyetçi gelenekle kıyaslandığında çok daha yenidir. Modern dönemde ortaya çıkmış olan demokrasinin liberal yorumunun belli başlı özelliklerine kısaca değinelim. İlk olarak, liberal demokraside özgürlük, bireyin özgürlüğü ve bireysel ...

Devamı... »

Cumhuriyetçi Demokrasi anlayışı

Demokrasinin cumhuriyetçi ve liberal olmak üzere iki ana kavranışı söz konusudur. Bu ikisinden hangisinin benimsendiği bir ülkedeki cari demokrasinin yapısı ve niteliğini ciddi derece belirleyecek bir fark yaratır. Günümüz demokratik rejimlerinde esasen biri veya diğeri baskın durumdadır. Kaba bir genelleme ile Fransa’nın başını çektiği Kıta Avrupası’nın cumhuriyetçi geleneği benimsediğini, Anglo-Amerika hattının ise liberal geleneği benimsediğinisöyleyebiliriz. Müzakereci ve radikal demokrasi gibi ...

Devamı... »

Çok-kültürlü toplumda tarafsızlık

Devletin tarafsızlığı liberal devlet kuramının temel ilkelerinden biridir. Tarafsızlığı tesis etmenin eşit muamele etmek ve eşit mesafede olmak şeklinde iki boyutu mevcuttur. Modern-devlette (ulus-devlet) tarafsızlık ilkesi görece uygulaması daha kolay olan, vatandaşlar arasında ayrımcılık yapmadan onlara hukuki ve siyasi olarak eşit muamele etmek şeklinde idealize edildi. Ancak bu ilke bile pek çok devlette çok geç hayata geçebildi veya hiç geçmedi. ...

Devamı... »

Koalisyon demokrasinin şâhikası mı?

* Kırıkkale Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Seçim sonuçlarının koalisyonu işaret etmesiyle birlikte kimi sol/sosyalist entelektüellere mündemiç olan koalisyon aşkı serpilip yeşillendi. Bu kişiler koalisyon hükümetinden adeta demokrasinin kendini gerçekleştirdiği bir tür demokrasi zirvesi olarak bahsediyorlar. Buna göre koalisyon, çoğulculuk ve uzlaşı gibi ana ilkeden oluşan demokrasinin bir tür yetkinlik hali. Bu koalisyon güzellemesi pek tutmadı ve çok ...

Devamı... »

Seçimin ardından

Sürprizlere açık bir seçim olduğu söyleniyordu, ancak anlaşılan o ki kimse sürprizin böylesine hazırlıklı değilmiş. Seçim akşamı sonuçlarla birlikte herkes bir parça şaşkınlık yaşadı. Baraj sebebiyle seçimlerin kilit partisi haline gelen HDP’nin barajı geçeceği beklense bile, baraj üstü 3 puanlık bir artış büyük sürpriz oldu. Ak Partinin oy kaybedeceği beklense de, yine de tek başına iktidar kurabilecek bir oy oranı ...

Devamı... »

Dini nikaha ceza

Anayasa Mahkemesi geçenlerde 4’e karşı 12 oyla bir karar verdi. Bir yerel mahkemeden gelen başvuru üzerine eşitliğe aykırılık gerekçesiyle Türk Ceza Kanunu’nun 230. Maddesinin 5. ve 6. Fıkralarının iptaline hükmetti. Söz konusu düzenleme resmi nikahtan önce dini nikah yaptıran çiftlere ve bu nikahı kıyan kişiye 2 aydan 6 aya kadar hapis cezası öngörüyordu. Bu karar karşısında üç farklı tepki gösterildi. ...

Devamı... »

Siyasi çatışmanın zemini

Siyasetin doğasına ilişkin yaygın ama hatalı bir kavrayış var. Bu kavrayışta siyasetin amacı, insanların ortak bir doğru veya rasyonelde buluşmalarının sağlanması olarak görülüyor. Siyaset muhalif görüşlerin müzakere ile ulaşılan bir ortak akılda buluşmaları, yani “nihaî” bir çözüme varmaları olarak anlaşılıyor. Bu siyaset kavrayışı daha çok, müzakereci demokrasi kuramları içinde yer alır ve günümüzün baskın demokratik siyaset anlayışını yansıtır. Bu anlayışa ...

Devamı... »